Monthly Archives: May 2016

ලෙව්කේ දිසාව හා ගුරුබෑවුල…

පුන්සඳ සේම පායාලා රට මැද්දේ
රන්කෙඳි සේම පීරාලා පිට මැද්දේ
මාර සෙනග වටකරගෙන යම යුද්දේ
ලෙව්කේ මැතිඳු අද තනියම වෙල මැද්දේ
ප්‍රකට මෙම ජනකවිය ප්‍රබන්ධ වන්නේ අසහාය රණ ශූරයෙකු වන ලෙව්කේ මැතිඳු ගැනය. මෙම අසහාය රණ ශූරයා සඳහා ඉදිවුනු ස්මාරකයක් අදද කොළඹ අවිස්සාවේල්ල අලුත් පාර හා පරන පාර හමුවන ස්ථානයේ එනම් හංවැල්ල හා කළුඅග්ගල අතර අදද දක්නට හැක. මෙම සිදුවීමට අදාල ප්‍රදේශය වන්නේ ගුරුබෑවුල එනම් වර්ථමානයේ හංවැල්ල ප්‍රදේශයේ බලකො‍ටුවට පහර දීමට ශ්‍රී වික්‍රමරාජසිංහ රජතුමන් විසින් 1803 සැප්තැම්බර් මාසයේ ලෙව්කේ දිශාව ප්‍රමුක බල ඇනියක් එවීමත් දිගුගමනක වෙහෙසින්  සිටි සේනාවට විවේකයක් දී පසුදින පහරදීමට තීර්නය කොට පලිපාන  ඇතුලු සෙනවිවරු විවේක ගැනීමත්(නිරිපොල වෙළයායේ) හා රහසින් තොරතුරු විමසුනු වස් පැමිනි රජතුමන් මේ බව දැක ක්ශනික කෝපයට පත්ව මේ රණ විරුවන්ගේ ගෙල සිඳ දැමීමට කටයුතු කිරීමත් ය. පසුව රජතුමන් ගුරුබෑවුල ඇල්ලීමට අවිධිමත් සටනක් මෙහෙයවූවද පරාජයට පත්ව යලි උඩරටට පලාගිය බව සඳහන්වේ.

ඓතිහාසික මුල්ලේරියා සටන…

     සිව් රඟ සේනාව පිරිවරා  පෘතුගීසීන් වෙතට කඩා පනිනනා රජසිංහ රජතුමන් ගැන රාජාවලී යෙහි කතුතුමා සඳහන් කරන්නේ මෙලෙසය” රාජසිංහ රජ අසුට නැගී විහිදුවා සේනාව වටකර දුවමින් රණ යුධ ගිණි කෙළි කොටන කොට දුරුතු මස මීදුම මෙන් වෙඩි දුම් පටලා ගෙන සිටින සඳ මුල්ලේරියා වෙල මැද ලේ වතුර කොට ප්-රතිකාල් සේනාවට  අඩියක් පස්සට යන්නට නෑර කොටා…” ලෙසටය. ක්‍රි.ව. 1580 දී මායාදුන්නේ රජතුමා විශ්‍රාම ගත් අතර  ක්‍රි.ව. 1581 දී මායාදුන්නේ රජතුමන්ගේ අභාවය අසා දැන ගන්නා පෘතුගීසීන් හා කෝට්ටේ සේනාවන් මුල්ලේරියාවෙලේ කඳවුරු බැද ගත් බවත් මායාදුන්නේ පිය රජතුමන්ගෙන් අනතුරුව රාජත්වයට පත්වන රාජසිංහ රජතුමන් තම රණ ශූරත්වය සමග කල සටනේදී පෘතුගීසීන් ලබන පරාජය ඉතිහාසය තුල ලියවෙන්නේ බටහිර ජාතීන් පෙරදිගදී ලැබූ දරුනුතම  පරාජය මුල්ලේරියාවේදී ලත් පරාජය ලෙසටයි.
යලිත් ක්‍රි.ව. 1587 ජූනි මාසයේදී 50000ක යුධ සේනාවක් සමග ඇතුන් 2200ක්ද පිරිවරා ගෙන සිතාවක හමුදාව්qඅ කොළඹ කො‍ටුව ආක්‍රමනය කරන්නට යෙදුනු අතර එහිදී යලිත් වරක් පෘතුගීසීන් කොළඹ කො‍ටුවට සීමා කරන්නට කටයුතු කරන ලදී. මෙහිදී රජසිංහ රජතුමන් ප්‍රමුක රනකාමීන් කොළඹ් කො‍ටුව මුහුද දෙන්ද කො‍ටුකල බවත් එහිදී යුධ නැව් මෙන්ම කුඩා යාත්‍රා සියගනනක් භාවිතා වූ බවටත් සඳහන්සේ. ඉතිහාසය හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ සීතාවක යුධ බලයේ උපරිම අවස්ථාව ලෙසට මෙම කොළඹ කො‍ටුවට සිදුකල ආක්‍රමනය හඳුනා ගත හැකි බවයි.

සීතාවක රාජධානියක් ලෙසට තොරා ගැනීම…..

මායාදුන්නේ කුමරුන් තම රාජධානිය සදහා සීතාවක තොරා ගැනීමට බලපෑ හේතුන් බොහොමයක් බවටයි හදාරන්නන් යෝජනා කරන්නේ. ඉන්පලමු කොටම කොළඹ සිට එන මාර්ගය සිතාවකදී කන්ද උඩරටට යන මාවත හා සබරගමුවෙන් එන මාවත එකට මුන ගැසෙන ඉසව්ව මෙය වීම බවට යෝජනා කරනවා. එසේම වළගම්බා රජ දවස සිටිම ආගමික මධ්‍යස්ථානයක් ලෙසට මානියම්ගම රජමහ විහාරය පැවතීමත්, මෙහි වැඩ විසූ භික්ශූන් වහන්සේලා විජයබා කොල්ලයටත් පෙර සිටම මායාදුන්නේ කුමරුට සහය දැක්වීමත් දක්වා සිටිනවා. තවද සීතාවක ගඟත් ගැටහැති ඔයත් ඇතුලු ජලමාර්ගවලින් ලැබෙන ආරක්ශාවත් පමනක් නොව සරුසාර ගංගා මිටියාවතක් වීමද ඒනිසාම පෙර කල සිටම කෘෂිකර්මාන්තය අතින් සරුසාරව පැවතීමත් හේතුවක් ලෙසට දැක්වෙනවා. ආරක්ශාව පිලිබදව සැලකීමේදී මානියම්ගම ගිරිදුර්ඝයත්, ක‍ටුපඳුරු සහිත වනාන්තර මෙන්ම මඩගොහුරු සහිත වගුරු බිම්ද වීම වැදගත් වන්නට ඇති බවට ඔවුන් පෙන්වා දෙනවා. ඉතිහාසයේ සදහන්වෙන්නේ මයාදුන්නේ කුමරුගේ නියෝග මත ආර්ය නම් ඇමතිවරයා රජ මාලිගව, රාජ සභාව, පරිවාර මාලිගාවන්, මංමාවත්, මල් උයන් වලින් පිරි අලංකාර නගරයක් බවට පත්කල බවයි.

ප්‍රභාකරන් සාධකය වක්‍රව තවමත් අප පාලනය කරමින් සිටී.

      ප්‍රභාකරන් සාධකය වක්‍රව තවමත් අප පාලනය කරමින් සිටී. යුද්ධය විසින් කාලාන්තරයක් තිස්සේ ක්‍රමයෙන් වර්ධනය කර දුන් මනෝභාවයන් සමාජ මනසින් බැස යන්නට තවමත් සූදානම් නැති බවට නෙක ආකාර ගත් පනිවිඬ ඔස්සේ වරින් වර අපට දැනුම් දෙමින් සිටී. එක් දෙසකින් සැලකීමේදී දශක කිහිපයක් තිස්සේ පසුකල වෙහෙසකාරී අත්දැකීම් කල නිර්මාණයන් අප සිතනා තරම් සරලව බැහැර නොවන්නේ සංකීර්නව ඒවා විසින් සංස්කෘතික, ආර්ථිකව මෙන්ම දේශපාලනිකව සමාජ මනස තුල දැඩිව මුල් බැස ගෙන එති නිසා විය යුතුය. සිවිල් යාන්ත්‍රනය නැවත සොයා ගැනීමේ මේ තරම් දුෂ්කරව ඇත්තේ පෙරකී දැඩි වෙලා ගැනීම නිර්මානය කල සමහර සමාජ තලයන් විසින් පුරුදු පුහුනු කරමින් සිටින මානසික කායික සුඛ විහරනයන් අත් හැර දැමෙන්නට යෝජනා වීමම මරන්තික ප්‍රතික්ක්‍රියා ගෙනෙන වටපිටාවක් තුලය.
ප්‍රභාකරන් නම් පුද්ගලයා යුධපිටියේදී මිය යන්නේ ඔහු ප්‍රභාකරන් නම් සිංහලයන් ප්‍රමුක බොහෝ කොටස් කොසට් පසුකාලීනව ඇසූ පමනින් භීතියට පත්කරවන නමක් ලබමින් ඉපදීම නිසා නොවන බව පැහැදිලිය. ඒ ඔහුගේ ක්‍රියාකාරකම් ඔස්සේ සමාජයට ගලා එන්නට වූ ත්‍රස්ථ ස්වභාවයන් නිසාය. සාර්ථකව කල්ලි කන්ඩායමක් බවට පත්කරන්නට ඔහු සමත්වූ අනෙකුන් ත්‍රස්ථ කරවීම ඔස්සේ තම ඉලක්ක මුදුන්පත්කරන්නට කරගන්නට වන උත්සාහය නිසාය. අවසානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ හමුදාවන් සාර්ථකව ඒ ත්‍රස්ථවදියාව විනාශ කර දමන ලද්දේ සිංහල මෙන්ම ද්‍රවිඩ බොහෝ දෙනාටද සැනසුම් බවක් ගෙනෙමිනි.
සිවිල් සමාජය සංකීර්නය. එය ආරක්ශක අංශ විසින් පාලනය කරන සමාජයකට වඩා බහු ස්වරූපීය. එනමුත් සිවිල් සමාජය මිනිස් සංස්කෘතියේ වඩාත් දියුනු අත්පත්කර ගැනීමකි. නිදහස් සිවිල් පුරවැසියා වඩාත් ඉහලින් වන අත්පත් කර ගැනීමකි.  ආරක්ශක අංශ විසින් පාලනය කරවන සමාජයකදී මෙන් නොව සමාජ යාන්ත්‍රන විශාල ප්‍රමානයක අඩු වැඩි සංයුතියෙන් වන නිර්මාණයකි. එක් අන්ත අර්ථ දැක්වීමකදී පැහැදිලි කෙරෙන ආකාරය නම් එක් මනසකට නතු කර ගත නොහැකි සමාජ සිදුවීමකි.
අපට බොහෝ දෑ ලැබුනේ අහබු ලෙසටය. විටක බලහත්කාරයෙන්ය. යම් විෂයක් සදහා ඊයේ දිනයක් තිබීම සාර්ථක හෙට දවසක් සදහා මග පෙන්වීමකි. එවන් තත්වයක් අහිමි වීම වඩාත් කල්පනාකාරී වීමට ආරාධනාවක් වන්නට හැකිවා මෙන්ම කලහාකාරී වීමට ද පෙලබවීමක් විය හැක. අපැහැදිලි අනන්‍යතාවය පුද්ගල ගැටලුවක් වනවා සේම  අපැහැදිලි සමාජ අනන්‍යතාද සංකීර්න ගැටලුවකි. අප වඩාත් සැලකිලිමත් විය යුත්තේ එනිසාවෙනි.

දොඩම්පේ ගණිතයා…

     සීතාවක රාජධානිය බිහිවන්නේම අරගලයන් ඇසුරෙනි. සමස්ත සිතාවක රාජධානී යුගයම  ගලාගෙන යන්නේ වඩ වඩාත් ලගින් පැමිනෙන නෙක සතුරු බාදක මැද්දේය. සිතාවක රාජධානී යුගය අවසන් වන්නේද මහත ගැටලු පසුබිම් වීමෙන්ය. මෙපමන කුදු නොවේ රාජධානියේ කේද්‍රස්ථානය පිහිටන්නේද වඩාත් ගිරි දුර්ඝ හා ජල බාදක ඇසුරෙන්ය. සමහර හදාරන්ට අනූව අරගලයකින් ඇරබ තවත් අරගලයකින් අවසන්ව ගිය යුගයක් ලෙසට හඳුන්වා දෙන්නට සීතාවක යුගය කැමති වෙයි.
සීතාවක ඇසුරෙන් අතීතයේ සටහන් වන තවත් කැපී පෙනෙන චරිතයක් වන්නේ දොඩම්පේ ගනිතයාය. ප්‍රදේශයේ විසූ දක්ශතම ගුප්ත  විද්‍යාකරු ලෙසට මොහුව පිලිගැනේ. පෙතන්ගොඩ උයනේදී රාජසිංහ රජතුමන් ගේ පාදයේ ඇතිවූ තුවාලයේදී තම වෙත තිබූ අමනාපයක් නිසා විෂ බන්ඳවන්නට කටයුතු කරන ලද්දේ මෙතුමා බවටයි හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ. රජුන් මිය යෑමෙන් අනතුරුව ඇති වෙන්නට ඉඩ තිබූ රාජ උදහසින් ගැලවෙන්නට අරමුනු කරගෙන වර්ථමාන යටියන්තොට නගරයට සමීපගණිතකන්ඳ ප්‍රදේශයට පැනගොස් සැගවෙන්නට මොහු කටයුතු කල බවටයි ජනංප්‍රවාද පැහැදිලි කරන්නේ.

වික්‍රමසිංහ සෙනවිතුමා…

    හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ වික්‍රමසිංහ සෙනවිතුමා යනු සිතාවක රාජධානියේ වඩාත් දිදුලන නමක් හිමිකරගත් සේනාධිපතිතුමෙකු වන බවය. මෙතුමක් කෝට්ටේ මෙන්ම පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව වූ බොහෝ සටන් වලදී සීතාවක වෙතට ජය ‍රැගෙ එන්නට සමත් දක්ශතාවයක් පෙන්වූ වෙකු ලෙසටයි සැකකෙන්නේ. වරක් සීතාවකට එරෙහිවූ විදිය බන්ඩාර මැඬලීමට පැලඳ නුවරට සේනාව සමග  යන්නට මෙතුමන් කටයුතු කල අතර තවත් වරක මාතොට දිසාව යටත් කරගන්නටද මෙතුමන් කටයුතු කර ඇති බව පෙන්වා දේ. එසේම කොලඹ කො‍ටුව වැටලීමට මෙන්ම මුල්ලේරියා සටන් වලදීද මෙතුමන් අතින් ඉමහත් කාර්යභාරයක් ඉ‍ටුවූ බව ඉතිහාසය පවසන බව ඔවුන්ගේ මතයයි.

කතරගම දෙවියන් පිලිබදව….

      සීතාවක රාජධානියේ අතීත කතාවේ කතරගම දෙවියන් පිලිබදව වන සඳහන් කිහිපයකි. ඒ අතර වන ජනංප්‍රවාදයක් වන්නේ රණකාමී මායාදුන්නේ රජතුමාට යුද්ධය සදහා දක්ශ පුත් කුමරෙකු නැතිවීමේ සොවින් මිදීම සදහා පීටට ආ බවක් සදහන් වන එකකි. පෘතුගීසීන් සමග වූ යුද්ධකින් පැරදුනු රජතුමා පලායමින් සිටි අවස්ථාවාක්දී කතරගමට ද ගියබවත් එහිදී කතරගම දේවාලයටද පිවිසී ශක්තිමත් පුත් කුමරෙකු පතා දෙවියන් හට කන්නලව් කල බවත් මයාදුන්නේ දේවිය තම දිගු වරලස කපා ඉන් දේවාල භූමිය ඇමදිමින් කල කල ප්‍රාර්ථානව පළ ගන්වමින් එදින රාත්‍රියේ සිහිනෙන් පෙනී සිටි කතරගම දෙවියන් රණකමී පුත් කුමරෙකුගේ උපත දන්වා සිටි බවත් සඳහන් වේ.ටිකිරි බන්ඩාර නොහොත් පලමු රාජසිංහ රජතුමා උපන් මොහොතේ කොළඹ කො‍ටුවේ පවුරු ඉරිතලා ගිය බවත් එම කුමරුන්ට තම යුධ අවස්ථාවලදී කතරගම දෙවිදුන්ගේ ආශිර්වාදය නිරතුරුවම ලැබුනු බවටත් එම ඉතිහාසයෙන් කියවෙන පිලිගැනීමක් වේ.රාජසිංහ රජතුමන්ගේ අනුග්‍රාහය ලබූ දේවාල අතර සොරගුනේ, අම්මඩුව, නිවිතගල හා බමුනුගම (කෑගල්ල) යන කතරගම දේවාල වන බවද සදහන්ය. මහසෙන් රජතුමා කතරගම මූලිකව තම රාජධානිය පවත්වා ගෙන යාමෙනනතුරුව මරනින් පසුව දේවත්වයට පත්වූ බවත් දු‍ටු ගැමුනු රජතුමා වෙතට යුධකටයුතු වලදී කතරගම දෙවියන් සහය දුන් බවටත් ජයංග්‍රහනයන් අවසානයේ එම රජතුමන් කතරගම දෙවාලය කල බවටත් අතීත සටහන් පවසයි.

අලගියවන්න මුකවෙටිතුමා ( ALAGIYAWANNA MUKAWETTI)

     සීතාවක යුගය සාහිත්‍ය, කලා කටයුතු අතර එතරම්ම දිදුලන තැනක් හිමි නොකර ගන්නට නිරන්තරයෙන් වූ කලබල කාරිත්වය බල පාන්නට ඇත. ආරක්ශාව හා සතුරා මැඬලිමට වැඩි අවධානයක් නිරන්තරයෙන් යොදන්නට වීම හේතුව වන්නට ඇත. හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ සැවුල් සංදේශය, කුස ජාතක කාව්‍ය, සුබාශිතය, තීතිසාරය, පරන්ගි හටන වැනි සාහිත්‍ය සටහන් කල දක්ෂතම පඬිවරයෙක් වූ වර්තමාන කිරිඳිවැලට නුදුරුහිස්වැල්ල ගමේ එවකට ප්‍රධානියා වූ ධර්මද්වජ පඬිතුමාගේ පුත් රුවණ වූ පසුව රජවාසලේ මුකවෙට්ටි තනතුර සමග අලගියවන්න මුකවැටිතුමාව සීතාවක යුගයේ සාහිත්‍ය කටයුතු වලදී කැපී පෙනෙන බවයි.
රාජසිංහ රජු කාලයෙන් පසුව පෘතුගීසීන්ට එකතුව කිතු දහමද වැලද ගන්නට මෙතුමා කටයුතු කර ඇති අතර ලෙල්ලුපිටියේ හටන වැනි සාහිත්‍ය සටහන් තබන්නට මෙන්ම පෘතුගීසී ප්‍රදේශවල පුද්ගලයන් හා ඉඩකඩම් පිලිබදව ‍තෝම්බු සටහන් තබන්නටද කටයුතු කලබවට සටහන් වේ. පසුව ලන්දේසීන් සමගද එකතුව ‍තෝම්බු ලිවීම වැනි කටයුතු කල අතර සමස්තයක් ලෙසට සැලකීමේදී සීතාවක යුගයේ සාහිත්‍ය කටයුතු අතර දිදුලන නාමයක් ලෙසට සටහන් වන්නට මෙතුමාට හැකිවීම හදාරන්නන්ගේ පිලි ගැනීමකි.

සීතාවක රාජධානියේ දළඳා වහන්සේද වැඩසිටි බවට….

     හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ වර්තමානයේ සෝමාරමයට යාබදව වන කඳු මුදුනත තාවකාලිකව දළඳා සමිදුන් වැඩ සිටි ප්‍රදේශයක් වන බවයි. කෝට්ටේ රාජධානිය වෙතට එල්ලවන සතුරු කරදර නිසා හිරිපිටිය දියවඩන නිලමේ විසින් රහසිතව සීතාවක රාජධානියට වැඩම කර මායාදුන්නේ රජතුමාට දළඳ වහන්සේ භාරකල බවත් අදත් මෙම උස් බිම මළුව පිටවත්ත ලෙසට ව්‍යවහාරවන බවත් ඔවුන් පෙන්වා දෙයි. වර්ථමනයේ මෙහි කිසිදු පෙර සලකුනක් ඉතිරිව නැති මුත් අනුරාධපුර යුගයේ සිටම දළඳා වහන්සේගේ තේවාවන් සදහා රාජකාරී නියමවූ පිරිස ගණ වැසියන් ලෙසට නම් වන බවත් ඔවුන් පදිංචිව සෛටින ප්‍රදේශය ගන පංතිය ලෙසට හැඳින්වූ බවත් අදද තල්දූව සතිපොල ආසන්නයේ වන භූමිභාගයක් ගණ පංතිය ලෙසට හැදින් වෙන බවටත් පෙන්වා දේ. පැරන්නන්ගේ මතක සටහන් අනූව 1940 පමන වනතෙක්ම මෙම ප්‍රදේශයේ පැරනි නටබුන් තිබුනු බවට එම හදාරන්නන් වැඩි දුරටත් පෙන්වා දෙන්නට කටයුතු කරයි.

මානියම්ගම බෙලිලෙන – Maniyamgama Belilena

       ඉස්මාලයේ කඳු වැටිය පිහිටන්නේ පනාවල මාර්ගයේ බෝමලුවට මංසන්ඳියට යාබදවය. මෙම කඳු වැටියේ දුෂ්කර ගමනකින් පිවිසිය හැකි තරමක විශාල ගල් ලෙනක් පිහිටා ඇත. පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තුමෙන්තුව මගින් 70 දශකයේ සිදුකල කැනීම් මගින් අතීත මානවකයන් භාවිතාකල ගල ආයුද මෙවලම් සමග ආහාරයට ගත් සත්ත කොටස් හමුව ඇති බවට වාර්ථා වේ. මේ අවටින් බහුලව බෙලි ක‍ටු බහුලව හමුවන නිසාම ප්‍රදේශවාසීන් මානියම්ගම බෙලි ලෙන ලෙසට මෙම ස්ථානය හඳුන්වන්නට කැමති වෙති. අඩි 10x16x30 ප්‍රමානයේ මෙම ලෙන ආශ්‍රිතවම ගලා ගෙන යන සිත් කලු ජල පහරක්ද වනා තර බොහෝවිට අතීත මානවයන්ගේ ජල අවශ්‍යතාවය සපුරා ලන්නට එය භාවිතාවනට ඇතැයි සිතිය හැක. මෙම ස්ථානය ආශ්‍රිතව වසර දස දහසකට පෙර අතීත මුතුන් මිත්තන් සිටින්නට ඇති බව පිලිගැනේ.