Monthly Archives: June 2016

සැවුල් සංදේශය…

      දේශයේ අතීතය වෙතට පිය නගන්නට කැමති වෙන්නෙකුට වඩාත් වර්ණවත් ආකාරයට සහයවන සාහිත්‍ය ආකාරයක් ලෙසට සංදේශකාව්‍ය වේ. සිතාවක යුගය ගැන වන සටහන් අතරින් වඩාත්ම විසිතුරු ලෙසට කියවා අත්විඳින්නට සහයවන සාහිත්‍ය තිලිණයක් ලෙසට සැවුල් සංදේශය හදාරන්නන් ගේ නොමද අවධානයට ලක්වූවකි. සීතාවක රාජසිංහ රජතුමන් ප්‍රමුක මැති ඇමති වරුන් මෙන්ම මහ සේනාව වෙතට දේවාසිරි පතමින් සබරගමුව මහ සමන් දේවාලයේ සමන් දෙවිඳුන් වෙතට සැවුලෙකු නැතිනම් කුකුලෙකු අත යැවෙන සංදේශයක් ලෙසට නිම වන මෙම කාව්‍ය සටහනෙහි පද්‍ය 207ක් වන අතර ඉන් 39ක්ම සීතාවක රාජසිංහ රජිදුන් වර්නනා කර ඇත. හදාරන්නන් පෙන්දා දෙන්නේ වඩාත් සිත්ගන්නා සුලු ආකාරයට එතුමන්ගේ රණකාමීත්වය කියා පාන්නට මෙම කවියා සමත්ව ඇති බවයි. එහි සීතාවක මාලිගය, නගරය මෙන්ම සබරගමුව දේවාලය කරා යන මගද හොඳින් වර්නනා වන ලෙසට සටහන්ව ඇත.

සීතාවක යුගයේ දේව ඇදහිලි..

     නොපෙනෙන බලවේගයන් වෙතට විස්වාසය තැබීම මිනිස් වර්ගයාගේ ආරම්භයේ සිටම පැවතෙන්නකි. විද්‍යාත්මක ඇසකින් විමසීමේදී ලැබෙන අර්ථ පමනක් නොව සංස්කෘතික වටිනාකම් පිලිබදව විමසීමේදී මේවා ජනජීවිතය වෙතට කිදා බැස සිදුකරමින් සිටිනා සේවය කිසි විටකත් මග නොහැරිය හැකි තරමේ බවට කිසිදු සැකයක් නැත. ඔනෑම සංස්කෘතියකදී සිදුවූවාසේම  ලාංකික ඉතිහාස කථාවේදීද මේවා බහුලව හමුවේ. සීතාවක යුගය සැලකීමේදීද හමුවන දේව ඇදහිලි පිලිබදව හදාරන්නන් සටහන් තබන්නට අමතක කොට නැත. මෙසේ සීතාවක යුගයේදී හමුවන ප්‍රධාන දෙවි දේවතාවන් අතර
කතරගම දෙවියෝ,
සමන් දෙවියෝ,
පත්තිනි දෙවියෝ,
ගනේගොඩ දෙවියෝ,
රන්වල දෙවියෝ,
                 පිලිබදව තොරතුරු කැපී පෙනෙන බව ඔවුන් පෙන්වා දෙයි.

Sri Sumana Saman Devalaya

        හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ සමන්දේවාලයේ දියුනුතම යුගය ලෙසට සීතාවක සමය ගත හැකි බවයි. ධම්මාලංකාර හිමියන් සමග එකතුව රාජසිංහ රජතුමන් දෙල්ගමුවෙන් දළඳා සමිඳුන්ව සමන් වෙහෙරට වැඩමවා උත්කර්ෂවත් පෙරහැර 11ක් කරවූ බව සඳහන්වේ. එපමනක් නොව සමන් වෙහෙර අංගසම්පූර්න විහාර සංකීරනයක්, නින්දගම් රාශියක්, දළ ඇතෙක්, දෙවියන් වැඩම වීමට රථයක් පමනක් නොව අනුරාධපුරයෙන් ගෙන්වාගත් බෝ පැල හතරක් රෝපනය කරවන්නටද කටයුතු කල බව පැවසේ.රත්නපුර පානදුර මාර්ගයේ කිලෝමීටර 3ක් පමන ගිය පසු හමුවන දෙවැනි පැරකුම්බා රජතුමන් විසින් ක්‍රි.ව. 1258 මෙම ස්ථානය ආර්ය කාමදේව ඇමතිවරයා ලවා කරවූ බවටයි පිලි ගැන්නේ. සමන් දේවාලය, සමන් වෙහෙර මෙන්ම සබරගමු වෙහෙර ලෙසටද නම් වන මෙම ස්ථානය කෝට්ටේ හතරවන පැරකුම්බා රජතුමන් විසින් තුන්මහල් ලෙසට නිමවා විහාරංග සම්පූරන කරන ලැදැයි සටහන් වන අතර රාජසිංහ රජතුමන්ගේ අභාවයෙන් අනතුරුව කඩා වැදුනු පෘතුගීසීහු සමන් වෙහෙර විනාශ කොට බුද්ධ ප්‍රථිමා දේව ප්‍රථිමා හා සෙල්ලිපි ඇතුලු විශාල පූජා බාන්ඩ ප්‍රමානයක් කලු ගගට ඇද දැමූ අතර තම බල කො‍ටුවක් ඉදිකරන්නට මෙම භූමිය යොදා ගත් බවට තොරතුරු පැවසේ.පසුව දෙවන රාජසිංහ රජතුමා එම බල කො‍ටුව විනාශ කොට වර්ථමානයේ වන දේවාලය නිමවූ බවටයි පිලි ගැන්නේ.

Nawagamuwa Pattini Devalaya

       අවිස්සාවෙල්ලේ සිට කොලඹ දෙසට වන පැරනි මාර්ගය ඔස්සේ ගමන් කරන්නෙකුට හමුවන නවගමුව විහාරය හා පත්තිනි දේවාලය හමුවේ. නවගමුව නාමය නිර්මානය වන්නේ නා ගස් බහුලව වූ නිසා බවටයි පිලි ගැන්න්නේ. හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ අනුරාධපුරවරයේ රජකම් කල ගජබා රජතුමා 24000ක් වන සෙබලුන් ‍රැගෙන සොලී රට සිට නැවත පැමිනීමේදී පත්තිනි සලඹද සහිත නැව කුනා‍ටුවකට හසුවූ බවත් එය කැලනි ගන ඔස්සේ නවගමුව ප්‍රදේශයට පැමිනි බවත් ගංඉවුරේ නවාතැන් ගත් ස්ථානයෙන් නැවත එම සලඹ ගත නොහැකි වන සේ නාගයන් විසින් ආරක්ශා කරන්නට වූ නිසා එම සලම තැන්පත්කර මෙම දෙවාලය කල බවටත් සදහන්වේ. පසුව සීතාවක රජ දවස නවගමුව විහාරය හා දේවාලය දියුනු කරන්නට කටයුතු කල බවත් පැමිනුන ආක්‍රමනික පෘතුගීසි, ලන්දේසි මෙන්ම ඉංග්‍රීසීන් විටින් විට මෙහි වූ වස්තුව කොල්ලකමින් පුද බිම විනාශ කල බවත්ක්‍රි.ව. 1964දී කල ඉදිකිරීම වර්ථමානය දක්වා වන බවත් පිලි ගැනෙන අතර දෛනිකව දස දහසක් බැති මතුන් වෙතට මහත් සේවයක් සලසන මෙම දේවාලය වෙතට ලෙඩරෝග , දරුවන් ගැන වන ගැටලු ආදී දහසක් ගැටලු වලදී පිහිට ලබා ගන්නා බවටයි දැක්වේ.

පිවිසුම

Delgamuwa Rajamaha Viharaya…

      රාජාවලියේදී මෙම පුද බිම හඳුන්වා දෙන්නේ සබරගමු විහාරය ලෙසටය. මහ වංශයේ ලබුජගාම විහාරය ලෙසට වන විට සැවුල් සංදේශයේ දෙල්ගමුව විහාරය ලෙසටය. හිරිපිටියේ දියවඩන නිලමේ තුමන් විසින් කෝට්ටේ දළඳා මැදුරේ සිට දළඳා සමිදුන් රහසිගතව සීතාවකට ‍රැගෙන විත් තාවකාලිකව වැඩ සිටවා මායාදුන්නේ රජතුමන්ගේ විස්වාස හිමි නමක වූ මහින්දාලංකාර හිමියන්ට භාරදීමෙන් අනතුරුව කුරුවිට දෙල්ගමුව විහාරයේ තැන්පත්කල බවටයි සඳහන් වන්නේ. අලගියවන්න මුඛවෙටි තුමාගේ සැවොල් සංදේශයේ කවු ගනනාවකින් දෙල්ගමුව රජමහ විහාරය විස්තර කරනු දැකිය හැකිය.
ඉතිහාසයේ කියවෙන පරිදි රාජසිංහ රජතුමා දළඳා වහන්සේව සමන්දේවාලය නොහොත් සමන් වෙහෙරට වැඩමවා පෙරහැර 11ක් කරවූ බව සඳහන් වන අතර මායාදුන්නේ හා රාජසිංහ රජසමය දෙල්ගමුව ටජමහ විහාරයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙසට පිලිගැනේ. සබරගමුව පැමිනෙන පෘතුගීසීන් විසින් මෙම පින්බිම විනාශකොට බලකො‍ටුවක් තනන්නට කටයුතු කල අතර පසුව සිංහලයන් විසින් යලිත් නව විහාරයක් ඉදිලක බවට සඳහන්ය. අදද විහාරස්තානයේදී එදා දළඳා වහන්සේ ආරක්ශා කල මහා කුරහන්ගල දැකිය හැකිය.

Maligathenna

     මිටිපොලට දිවෙන මාර්ගය ඔබට හමුවෙන්නේ රත්නපුර කොලඹ මාර්ගයේ මීන්නන ප්‍රදේශයේදීය.  එම මාවත දියේ කිලෝමීටර දෙකක් පමන ගිය විට මාලිගාතැන්න නම් ඓතිහාසිකව කියවෙන ස්වභාව අපූරත්වයෙන් අනූන ස්ථානය හමුවේ. කදුගැටයක් මතවන මෙහි සිට සතර දිශාවම පැහැදිලිව දැක ගන්නට හැකි ආරජ්ශිත අතින්ද වැදගත් ස්ථානයකි. හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ අලංකාර වටපිටාව අතින් මෙන්ම ආරක්ශාව අතින්ද මනා පිහිටීමක් ඇති මෙහි මාලිගාවක් ඉදිකර තිබෙන්නට ඇති බවයි. අද මෙම භූමිය රබර් වගාවට වෙන්ව තිබුනද මාලිගාව වූවේයැයි සැක කරන ස්ථානයේ අඩි 100ං40 ප්‍රමානයේ ගොඩ නැගිල්ලක ක්ශේෂයන් දක්නට හැකිව තිබ ඇත. කපා ඔප්මට්ටම් කල ගල් පුවරු කිහිපයක් මෙන්ම ඒවා කපා ගන්නට භාවිතාකල විදාල ගල් කුලක්ද ම්ව්හි දක්නට ලබෙන බව හදාරන්නන් පෙන්වා දෙයි. සමහරුන් උමගක් යැයි විස්වාස කරන ගල් ගුහාවක් මෙන්ම ගල් තලාවේ පිහිටි ස්වාබාවික පොනක්ද ඇති අතර එය දැඩි නියගයන්දී පවා අපහසුවකින් තොරව ජලය ලබා ගන්නට හැකි බවටයි පිලි ගැනෙන්නේ.

Sri Naga BoaDhi Viharaya – Bodhimaluwa

අවිස්සාවෙල්ල රත්නපුර ප්‍රධාන මාවතෙහි යන එන්නෙකුට බෝධි මළුව කඩමඬිය හමුවේ. මෙම කඩමන්ඪියට ඔබ්බෙන් පිහිටා ඇති ශ්‍රී නාග බෝධි විහාරයද වේ. අතීතයේද සීතාවක සබරගමුව ප්‍රධාන මාවත අද්දර පිහිටා තිබුනු මෙම විහාරයෙහි වසර 800කට වඩා පැරනි යැයි සැලකෙන විශාල නා වෘක්ෂයක්ද වේ. එදා සීතවක රජ දවස කෝට්ටේ සිට වැඩමකරන ලද දන්ත දාතූන් වහසේ වැඩි ආරක්ශාව සදහා දෙල්ගමුව විහාරස්ථානය වෙතට වැඩම කරවන අතරතුර මෙම නා සෙවනෙහි තැන්පත්කර තබන්නට ඇති බවටයි හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ. බැතිමතුන් අතර හාස්කම් සහිත මෙම නා බෝධිය අදද වන්දනමානවලට පාත්‍රවෙන් වැඩ සිටින අතර එහි වැඩි ආරක්ශාව සදහා යකඩ වැටකද ආධරය ල්;අබා දී ඇත.

වෙලංගල්ල හා බෝධිමලුව නම් ලැබීම…

   අතීතයේදී යම් ප්‍රදේශයක් වෙතට නමක් පැමිනෙන්නේ බොහෝ විට ස්වභාවික හේතුවක් නිසා වෙනි. තවත් විට එම ප්‍රදේශයේ සිදුවන ප්‍රකට සමාජ ක්‍රියාවක් නිසාය. මානියම්ගම ආශ්‍රිතව පවතින වෙලංගල්ල ප්‍රදේශය ඒනමින් නම් උනා යැයි සැලකෙන්නේ එම ප්‍රදේශයේ බහුලව පැවති දේශීය වෙදකමට බහුලව යොදා ගන්නා ඖෂද ගස්වර්ගයක් ඇසුරෙන් බව හදාරන්නන්ගේ පිලි ගැනීමකි. අතීතයේදී දක්ශ කුඹල් කරුවන් පිරිසක් මෙම ප්‍රදේශයේ විසූ බවත් ඔවුන් විශාල ලෙසට තම මැටි භාන්ඩ නිෂ්පාදනය කල නිසා ඒ ඇසුරෙන් වලන් ගොල්ල පසුව වෙලන්ගල්ල ලෙසට නම් ලැබූ බව තවත් මතයකි.
බෝමලුව යනුද අවිස්සාවේල්ල පනාවල මාර්ගයේ කි.මි.4 පමන ගිය විට ගම්මානයකි. ප්‍රදේශවාසීන් වැදුම් පිදුම් කල බෝ වෘක්ෂයක් මේ ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව පැවති බවත් පසුකාලීනව පනවල මාර්ගය සංවර්ධනය කිරිම සදහා මෙම බෝ ගස ඉවත්කල බවත් හා එම බෝධිය තිබූ ස්ථානය ආශ්‍රිතව අදටත් බෝධිමලුව ලෙසට නම් වන බවත් පිලිගැනීමකි. (ඡායා රූපය මානියම්ගම ආශ්‍රිතව ඇති Gala Balana Kanda )

සරුසාර සීතාවක රජ දවස 2 …

      සීතාවක රජ දවස ගැන කථා කරන හදාරන්නන් පෙන්වා දෙන්නේ සබරගමු වනාන්තරවල අලි ඇතුන් බහුලව වු බවයි. යුධ කටයුතු වලට මෙන්ම බර වැඩ සදහා අලි ඇතුන් යොදා ගැනීම එකල බහුලවම සිදුවූ බවට පෙන්වා දෙන අතර කොස්ගම අකරවිට ලෙනදොර ඇත්ගාල, කඹුරාපොල අලි කඩුල්ල වැනි ස්ථාන වලින් අල්ලා ගත් අලි ඇතුන් මානියම්ගම ඇත්පංතිය ප්‍රදේශයේදී හීලෑ කරන්නට කටයුතු කල බවට පෙන්වා දෙනවා. හීලෑ ඇතුන් සදහා මෙන්ම ඇත් දළ සදහාද ඉහල මිලක් පැවති බවට පෙන්වා දෙනවා. හදාරන්නන් පවසන්නේ කුරුවේ බද්ද නමින් වෙනම දෙපාර්තමෙන්තුවක ස්වරූපයෙන් රජතුමා යටතේ අලි ඇතුන් ඇල්ලීම, හීලැකිරීම කටයුතු සදහා එකල කටයුතු කොට ඇත්ජි බවකි.
සමස්ථයක් ලෙසට සැලකීමේදී සීතාවක ප්‍රදේශය කෘෂිකර්මික අර්ථ ක්‍රමයක් මුලික ජීවනෞපාය පවත්වා ගෙන යාමට කටයුතු කර ඇති අතර පශු සම්පත, මුදු මැනික්, කුරුදු ගම්මිරිස් පොල් පුවක් මෙන්ම අලි ඇතුන් හා ඇත් දළ ද වෙළඳාම ලෙසට තොරා ගෙන සිටින්නට ඇති බවට පෙන්වා දෙනවා.

සරුසාර සීතාවක රජ දවස…

      සීතාවක පුරවරය පෙර රජ දවස රන්වන් කරලින් බරව සරුසාරව පවතින්නට ඇති බවට හදාරන්නන් පෙන්වා දේ. කැළණි, සීතාවක ගංගා නිම්නයන් මෙන්ම පෙර රජ දවස පාලකයන් විසින් ඉදිකල වැව් අමුනු කිහිපයකම නටඹුන් අදද දකින්නට හැකිවීම ඔවුන් පෙන්වා දේ. ඒවා අතර ගැටහැත්ත, මානියම්ගම, පින්නපොල, ඇස්වත්ත හා පෙතංගොඩ ප්‍රදේශවල අදද දක්නට ලැබෙන ක්ශේෂයන් පෙන්වා දෙන්නු ලබයි. සීතාවක නාමය නිර්මාන වීමේදීද “කෙත්ගම” යන අර්ථය අඩංගුව පැවතීම පෙන්වා දෙන ඔවුන් පොලොන්නරු යුගයේදීද මෙම ප්‍රදේශය ගබඩා ගමක් ලෙසට ව්‍යවහාර වූ බව දක්වන්නට කැමති වේ. තවත් අතකින් අද දක්වාම පවත්වා ගෙන එන මානියම්ගම කරල් පෙර හැරද එදා පැවති කෘෂි දියුනුව විදහා පාන්නක් බවට පිලි ගැනේ.
                         එසේම පාශු පාලනය අතින්ද එදවස වඩාත් සරුව පැවති බවට මනා ශාක්ෂියක් ලෙසට කිරි, දී කිරි,මී කිරි, ගිතෙල් ලෙසට වන පස් ගෝ රසට කේද්‍රව පැවති අමිතිරිගල, මීතිරිගල වැනි ප්‍රදේශ පෙන්වා දේ. අමුකිරි සැපයූ නිසා අමුකිරිගල පසුව අමිතිරිගල වූ බවත්, මීකිරි සැපයූ මී කිරි ගල පසුව මීතිරිගල වූ බවටත් පිලි ගැනේ.එම ගව පට්ටි රඳවා තිබූ ප්‍රදේශය වූ උඩ කනු ගාල පසුව උඩ කනුගල වූ බවටත් පහල කනු ගාල පහල කනුගල වූ බවටත් පිලි ගැනේ.