වසර දස දහස් ගනනක් පුරාවට සිදුවුනු …

වසර දස දහස් ගනනක් පුරාවට සිදුවුනු නෙක අපමන ස්වාභාවික අත්හදා බැලීම් අවසානයේ නිර්මානය වන සරල ප්‍රාථමික තරු අළු සෙලවුමක් පැමින ඇති දුර විස්මිතය. එම දිගු කථාන්දරය හා සැසදෙන විට නිමේශයක් බඳු මිනිස් වර්ගයාගේ සටහනෙහි ඔවුන් අත්පත්කරගත් අපමනක් දෑ අතර “තොරතුරු තාක්ෂනයට” හිමි වන්නේ වඩාත් ගැබුරින් වන සටහන් වීමකි. දුර හා කාලය පිලිබදව වූ මිනිස් සීමාවන් එය දිනෙන් දින වඩාත් සාර්ථකව අවසන් කර දමමින් සිටීම මෙහි වන වඩාත්ම අපූරු සිදුවීමය. බොහෝ මිනිස් නිර්මානිත විෂයන් වසා ගත් “ඇකඩමික්” ආධිපත්‍ය තොරතුරු විෂයට පැමිනෙන්නට නොහැකිවූවා සේම දේශපාලනික ආගමික ආධිපත්‍යයන් වෙතට එය සාර්ථකව අභියෝගකරන්නට සමත්ව ඇත. සමස්තයක් ලෙසට පවසන්නේ නම් බොහෝ විෂයන් අහිමි කරගත් “එය එය විසින්ම ” පාලනය කර ගැනීමේ අයිතිය ‍රැකගන්නට හැකිවීම මෙම විෂය මත වන වඩාත්ම දිලිසෙන සලකුන වේ.
මෙවන් විසිතුරු මෙන්ම විස්මිත විෂයක් සමග කටයුතු කරන්නට හැකිවීමම අපූර්ව අවස්ථාවක් ලැබීමකි. මෙම විෂය ආරම්භවන හුදු දෘඩතලයේ සිට මිනිස් වර්ගයා වෙතටවන තීරනාත්මක ආගමික දේශපලනික මෙන්ම ආර්ථික තලයන් දක්වාම විහිද යන්නට එය සමත්ව ඇත. හුදු සරල ගනනයක සිට සමස්ථ මිනිස් වර්ගය වෙතටම එක නිමේශයකින් බලපෑම් කරන්නට හැකි ශක්‍යතාවයක් දක්වා එහි අත්පත්කර ගැනීම් ලබන්නට සමත් වෙනත් විෂයක් වේදෑයි සැක සහිතය.
– Pubudu Siriwansa

sextortion scam පැහැදිලි කෙරේ…

මෑත කාලයේ අවධනයට ලක්වූ email scam එකකින් කියවුනේ අදාල ඊමේල ලබන්නා වෙතට ඔවුන්ගේ අවසර පදයක් එවමින් පහර දෙන්නන් විසින් තම ගිනුම් වෙතට අනවසර පිවිසීමක් කර ඇති බවත් ඒවා යේ තොරතුරු හෙලි නොකරන්නට නම් අදාලෛඉමේල් ලබන්නන් විසින් මුදලක් ලබා දෙනවාට අමතරව ඔවුන්ගේ අසැබි දර්ශන අන්තර්ජාල ගතකරන්නටද තමන් කටයුතු කරන බවකි. හදාරන්නන් පවසන්නේ බොහෝ විය වසර 10 කටත් වඩා පැරනි අවසර පද පවා මෙම පහර දෙන්නන් භාවිතාකරමින් මෙම අකටයුත්ත සිදුකරන බවයි. ඔවුන් පෙනවා දෙන්නේ මෙම sextortion scam භාවිතාව සදහා ඉතා පැරණි තොරතුරු භාවිතාකරමින් ඉලක්ක කරන්නන් අපහසුතවයට පත්කරන්නට කටයුතු කර බවකි. බොහෝ විට එම තොරතුරු මේ මොහොත වන විට වලංගු නොවන ඒවාද විය හැකි බවට පෙන්වා දෙනවා. එසේම ඔවුන් තර්ජනය කරන භාවිතාකරන්නන්ගේ වෙබ් කෑම් ඔස්සේ ඔවුන්ගේ හැසිරීම් වීඩියෝගත කරගෙන ඇති බවත් ඒවා අන්තර්ජාලය වෙතට මුදා නොහරින්නට නම් මුදලක් ලබා දියයුතු බවකි. බොහෝ විට මේවා ව්‍යාජ ප්‍රකාශ වන සේම භාවිතාකරන්නන් විසින් අනවශ්‍ය වෙලාවල් වලදී තම පරිගනකයේ වෙබ් කෑම් ආදිය අවරනය කර තබන්නට හෝ වෙනතකට යොමු කර තැබීම යෝග්‍ය බවට උපදෙස් දෙමින් සිටිනවා. email filtering service පවසන්නේ මේ ආකරයේ phishing scams ඊමේල 600000 පවන වලකන්නට තමන් කටයුතු කර ඇති බවකි.
සුපුරුදු ලෙසට භාවිතාකරන්නන් විසින් තම මෙහෙයුම් පද්ධති යාවත්කාලීනව තබා ගැනීමත්, අනවශ්‍ය හෝ සැක සහිත ඊමේල සමග වන Links අවදි නොකරන්නටත්, අනවශ්‍ය පෞද්ගලික මට්ටමේ තොරතුරු සමාජජාලා ඔස්සේ පල නොකරන්නටත් උපදෙස් ලැබෙනවා. විශේෂයෙන් තම ඊමේල් ගිනුම ආරක්ෂිතව තබා ගැනීමද වැදගත් වනවා. මේ ස්වභාවයේ තර්ජනයන් මේ දිනවල වැඩි භාවිතාවක ඇති බවත් ඒවයේ ස්වරූපයන් විවිධ වන්නටද ඉඩ ඇති බවටත් වැඩි දුරටත් පැහැදිලි කෙරෙනවා.
– Pubudu Siriwansa

Windows 10 තෙවසර සමරයි…

Microsoft ආයතනය 2014 සැප්තැම්බර 14 දා Windows 10 පිලිබඳව නිවේදනය කරනු ලැබීය. ආයතනය පැහැදිලි කර සිටියේ තම මෙහෙයුම් පද්ධති සම්ප්‍රධාය වෙනස් කරමින් windows 10 සමග වඩාත් සමීප නඩත්තු සේවාවක් සදහාද සූදානම් බවයි. ඒ අනූව biannual feature updates, මෙන්ම මාසික cumulative updates වලින්ද නිරන්තරයෙන් තම මෙහෙයුම් පද්ධතිය ශක්තිමත් කරන්නට සැලසුම් කෙරිනි. 2015 ජූලි 29 මෙහෙයුම් පද්ධතිය නිකුත් කල අතර ඔවුන්පැවසුවේ windows 11 ලෙසට ඉදිරියට ගලා යාමක් සිදු නොවනු ඇති බවය. එසේම හදාරන්නන් පවසන්නේ සැබෑවටම මුල් නිකුතුවේ සිට සැහෙන ආකාරයක දියුනු කිරීම් කරන්නටද ඔවුන් සමත්ව ඇති බවය. Start Menu වේ සිට සංයුත්තව එන දියුනු කල ආරක්ෂිත බව දක්වාම බොහෝ අංගයන් හදාරන්නන්ගේ අවධානය දිනා ගන්නට සමත්ව ඇති බව බොහෝ පිලිගැනීමයි. මෙහෙයුම් පද්ධතිය ස්ථාපනයේදී ස්වක්‍රීයව පැමිනෙන අනවශ්‍ය මෘදුකාංග කොටස් (Candy Crush Saga, Candy Crush Soda Saga, Bubble Witch Saga) විවේචනද නැතිවා නොවේ. Windows Ink, OneNote වල සිට Edge දක්වා ආකර්ශනීය අංගද ඇගයීමට ලක්වෙමින් ඇත.
පොදුවෙ සැලකීමේදී ආකර්ෂනීය පෙනුම, ආරක්ෂිත බව, මෘදුගලයාම, බොහෝ සේවාවන් සංයුත්තව පැමිනීම, උපාංග අතර පහසු යාවීම, ඔන්ලයින් අවකාශය සමග සමීප වීම වැනි දියුනු කිරීම් පිලිබඳව සාර්ථක අවධානයක් දිනා ගන්නට වින්ඩෝස් 10 සමත්ව ඇති බව පිලිගැනෙමින් තිබෙන අතර ඔවුන් බලාපොරොත්තු වූ තරමින්ම භාවිතයට නොපැමිනීම පිලිබඳව කථා බහට ලක්වෙමින් තිබෙනවා.
– Pubudu Siriwansa

සභාපති ධූරයෙන් Mark Zuckerberg ට ඉවත්වන්නට යෝජනවක් …

Facebook ආයතනයේ සභාපති ධූරයෙන් Mark Zuckerberg ට ඉවත්වන්නට යෝජනවක් නිර්මාණය වෙමින් තිබෙනවා. එහි කොටස් හිමියන් වෙතින් පලවෙමින් ඇති මෙම යෝජනාවට අනූව CEO හා chairman ලෙසට ද්විත්ව ධූර දැරීම ඔස්සේ එම ආයතනයේ කොටස් හිමියන්ගේ ඉලක්ක වෙතට සාර්ථක පිවිසුමක් සදහා වන බාදක බව ඔවුන්ගේ අදහස වෙමින් තිබෙනවා. මෑත කාලයේදී සිදුවූ ආයතනයේ කොටස් මිල පහත වැටීම මේ යෝජනාව සදහා වඩාත් ප්‍රධාන හේතුවක් වෙමින් තිබෙනවා. Facebook වල ද්විත්ව ආකාරයේ කොටස් හිමීත්ව ව්‍යහයට අනූව වැඩි බලයක් Mark Zuckerberg වෙතට වීම අනූව මෙම යෝජනාව පිලිබඳව එතරම් ධනාත්මක බවක් දැනට නොපෙනුනද සැලකිය යුතු අවධනයක් ලබන්නට එය සමත්ව ඇති බවට හෙලි වෙමින් තිබෙනවා. පසුගිය මැතිවරනයේදී තීරනාත්මක සාධකයක් ලෙසට Facebook වෙතින් සිදුවී ඇති කාර්යභාරය මෙන්ම ලොව පුරා රටවල් කිහිපයකින්ම සිදුවෙමින් ඇති අවධානය නිසා එම අඩවියේ ආරක්ෂිත හා විනයාත්මක බව ‍රැක ගැනීමට වැඩි ශ්‍රමයක් අවශ්‍ය වීම මෙන්ම මෑත කාලීනව වාර්ථාවූ කොටස් මිල පහත වැටීමද තත්වය වඩාත් තීරනාත්මක කරමින් තිබෙනවා.
– Pubudu Siriwansa

Facebook ආයතනය බ්‍රසීලයේ හානිකර පි‍ටු ඉවත්කෙරේ….

රටක ජන මතයට සමාජ ජාලාවල බල පෑම කියාපානුයේ එලබෙන යුගයේ ජීවිත වෙතට අන්තර්ජාලය කොතරම් බල පෑමක් සිදුකරන්නට නිය මිතය යන්න. ඇමරිකානු රජය තවමත් තම පසුගිය මැතිවරනයේ දී Facebook වෙතින් සිදුවූ බල පෑම සම්පූර්නයෙන් විසඳාගන්නට නොහැකිව සිටී. විසඳුම වන්නේ පැමිනෙන නව භාවිතාව සමග උරන වීමට වඩා එහි ස්වභාවය තේරුම් ගනිමින් අදාල ජනකොස් වෙතට වඩාත් ධනාත්මකව එය බලපන ආකාරයට එය තම සමාජය මතට පමුනවා ගැනීම බව මැදිහත් මතධාරීන්ගේ අදහසය.
Brazil රජය එලබෙන ඔක්තෝබරයේ මැති වරනයකට සූදානම් වෙමින් සිටින අතර Facebook ආයතනයේ ඉහල බලධාරියෙකුගේ නිවේදනයකින් කිය වෙන්නේ තමන් තම අඩවිය මගින් ව්‍යාජ අදහස් සමාජය මත වපුරන්නට ක්‍රියා කරන ව්‍යාජ ගිනුම් හා පි‍ටු 200 අධික ප්‍රමනයක් දැනටමත් ඉවත්කරන්නට කටයුතු කර ඇති බවකි. පසුගිය සැප්තැම්බරයේ ද රුසියානු මූලිකව ක්‍රියාත්මක වූ හානිකර අඩවි 470ක් පමන අඩපන කරන්නට කටයුතු කර තිබුනි. Facebook ආයතනය පවසන්නේ තමන් මෙසේ ව්‍යාජ හා හානිකර ගිනුම් ඉවත්කිරීමේදී  community reports, machine learning, artificial intelligence ආදී නෙක භාවිතාවන් ප්‍රයෝජනයට ගන්නා බවකි.
– Pubudu Siriwansa

රංවල දෙවියෝ

කැළණි ගංඟා මිටියාවත බල ප්‍රදේශය කර ගත් ප්‍රාදේශීය දෙවි කෙනෙකි. හිසෙහි ජටාවක් බැඳ අතේ සැරටියක් ගත් උපාසක ස්වරූපයක් රංවල දෙවියන්ගේ ප්‍රථිමාවල දැක්වේ. රංවල දෙවියන් දේවත්වයට පත්වීම පිලිබඳව රසවත් ජනකථාවක් පවතී.
කන්ද උඩරට රජකම් කල දෙවන රාකසිංහ රජතුමාගේ කාලයේ (ක්‍රි.ව. 1635-1687 ) රජ වාසලේ වී ගබඩාවක් කෑගල්ල අසල රන්වල ගමේ තිබුනි. මෙම ගබඩාව අස්වන්රාල (අලවතුරේ රාල) හ රන්කීරිරාල (ගනේගොඩ රාල) යන තරුනයන් දෙදෙනා ආරක්ශා කල අතර ඔවුන්ට ඊර්ෂ්‍යා කල පිරිසක් වී ගබඩාවට ගිනිතබා මුරකරුවන්ගේ නොසැලකිල්ල මත ගබඩාව විනාශ වූ බවට මහවාසලට දැන්වූහ. කෝපයට පත් දෙවන රාජසිංහ රජතුමා තරුනයන් දෙදෙනා අල්ලාගෙන ඒ මට රාජපුරුෂයන් රන්වලට එවීය. රාජ උදහසට බියෙන් මෙම තරුයන් රන්වල ගමෙන් පැනවිත් අරන්දරට පැමිනියහ. පහුරු දෙකක් තනාගෙන ගුරුගොඩ ඔය දිගේ කැළණි ගංඟ පහලට ගමන් කර අස්වන්රාල කපුගොඩ ප්‍රදේශයෙන්ද රන්කිරි රාල සියනෑකෝරලයෙන්ද නතර වූහ. අස්වන් රාල නතරවූ ගම නොදියුනු ගම්මානයකි. අස්වන්රාලගේ මග පෙන්වීම යටතේ කැලෑ එලිකර ඇලදොල අමුනු සකස් කර ගොවිතැන් සරුසාර කල අතර අලුත්ගම තමන් උපන් ගමේ නමවන “රන්වල” නම යෙදීය. ගමේ නායකත්වයට පත් ඔහුට කාගේත් ගරුබුහුමන් හිමි විය. උතුම් සාර ධර්ම ජීවිතයක් ගත කල අස්වන්රාල කැලණි ගඟ අසබඩ අසපුවක් තනාගෙන බ්‍රහ්මචාරී ජීවිතයක් ගතකලේය. අස්වන් රාලගේ පිහිට පතා අසරන ගම්වාසීන් මෙම අසපුවට පැමිනියහ. රාත්‍රී කාලයේ මෙම කුටිය අසල ගගේ පුහුල් පහන් පත්තු කිරීම නිසා ගඟේ ගමන් කරන ඔරුපාරු කරුවෝ ගල්වල නොගැටී යාත්‍රාකලහ. අස්වන්රාල මියගොස් “රන්වල මුත්තා” “රන්වල දෙවොයෝ” ලෙස දේවත්වයට පත්විය. රම්වල ඩ්ජෙවියන්ගේ හාස්කම් නිසා රන්වල දෙවියන් වඩාත් ජනප්‍රිය විය. ගොවිතැන් කටයුතු – ව්‍යාපාර – යාන වාහන – ලෙඩ දුක් ආදී කටයුතු වලදී රන්වල දෙවි පිහිට පැතීම සිදුකරන අතර, හිඟුරල- ඇස්වත්ත- මල්වාන- කපුගොඩ ආදී ප්‍රදේශ ‍රැසක රන්වල දේවාල ඉදිකර ඇති අතර පුවක්පිටිය නගරාසන්නව හිගුරල පිහිටි රන්වල දේවාලය රන්වල දෙවියන්ගේ ආශිර්වාදය නොමදව ලැබෙන දේවාලයක් ලෙස ප්‍රසිද්ධය.
– පොත පත ඇසුරිනි.

සීතාවක යුගයෙන් එන අවිස්සාවේල්ල ප්‍රදේශ නාමකරනය…

අවිස්සවේල්ල
ලන්දේසි යුගයේ පටන් භාවිතා වූ නමකි. නම පිලිබඳ මතවාද කිහිපයකි.
අවිස්සාවේල්ල ශාන්ත මරියා විද්‍යාලය අසල වෙල හරහා තාවකාලිකව පස්ගොඩ කර මාර්ගය සාදා තිබුනි. වර්ෂා කාලයේ සැඩ ජල පහරක් වේල්ල හරහා ගගට ගලා යාම නිසා වේල්ල් බිඳීයාම නිතර සිදුවිය. අවිස්වාස වූ වේල්ල තිබූ නිසා අවිස්වාස වේල්ල පසුව අවිස්සාවෙල්ල විය.
පෘතුගීසි ඇතුලු බටහිර අධිරාජ්‍යවාදීන්ට එරෙහිව අවි ගත් රණකාමීන් සිටියේ සීතාවක රාජධානීයේය. සතුරාට එරෙහිව සීතාවක හමුදාව අවි+ඉස්සූ+වෙල පසුව අවි+සහ+වෙල වී අවිස්සාවෙල්ල විය.
පෘතුගීසීන් ලංකාවේ සිටියම් සකස් කීමේදී පාලන ප්‍රදේශ වෙන්කර දැක්වූහ. සීතාවක අවට වෙන්කර දැක්වූවේ අවිසෝ+වෙලා යනුවෙනි. අවිසෝ යනු සතුරාය. වෙලා යනු ප්‍රදේශයයි. සතුරාගේ ප්‍රදේශය හෙවත් අවිසෝ වෙලා පසුව අවිස්සාවෙල්ල විය.
මානියම්ගම
මායිම් කෙටූ ශීලා ස්ථම්භ හතරක් හතර කොන පැවති නියම් ගම් දස දහසකින් යුත් විසාල ප්‍රදේශයකි. මානියම්ගම රට හෙවත් මානියම්ගමයි.
ගල්පීල්ලවත්ත
බැලුම් කන්දේ සිට එන උල්පත් ජලය මිනිස් අවශ්‍යතා සදහා ලබ ගැනීමට පීල්ලක් ගල් ඇන්දක සවිකර තිබුනි. මෙම ජල පීල්ල ගලෙන් එන නිසා ගල්පීල්ල නම් වූ අතර වර්ථමානයේත් ඇත්පංතිය පාරේදී ගමන් කරන විට මෙය හමුවේ. බැලුම් කො‍ටුවේ සිටි පෘතිගීසීන්ද ජලය ලබා ගත්තේ මෙම පීල්ලෙනි. ගල්පීල්ල නිසා මෙම ප්‍රදේශය ගල්පීල්ල වත්ත නම් විය.
ඇත් පංතිය
සීතාවක රජවාසලේ අලි ඇතුන් සිටි ඇත්ගාල තිබූ ප්‍රදේශයයි. අලි ගාල තිබූ ස්ථානයයි. දිය නෑවූ වැව හා හෙන්ඬු ගෑ ගලද අදත් එම ප්‍රදේශයේ දැක ගත හැකිය.
බන්ඩාර වත්ත
බණ්ඩාරවරුන් යනු උසස් කුලවල සාමාජිකයන්ටයි. (රජපවුලේ සාමාජිකයන් හෝ රදල කුලයේ අය) මේම් ප්‍රභූ වරයෙකුට අයත් ප්‍රදේශය බන්ඩාර වත්ත හදුන්වයි.
මාලිගාවත්ත
සීතාවක රජ මාලිගාවේ හා ලන්දේසි බල කො‍ටුවේ නටඹුන් පිහිටි පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමෙන්තුවට අයත් ඉඩමයි.
බන්ඩිගෙ වත්ත
දොම්පේ ගනිතයාගේ දුව බන්ඩිය රාජසූරිය කුමරු සීතාවක රජකමට පත්වූ පසු ඇය කැදවා ගෙන විත් නවත්වා සිටි ප්‍රදේශයයි.
ගල බලන කන්ද
රාජ සිංහ රජතුමාට හිස සුන් මාළුවෙකුගේ කඳ ගෙනවුත් දුන් යකහ‍ටුව කන්දේ මුල පොලේ සෙබලාට “ගලබලන්නාගේ” යන වාසගම රජතුමා ප්‍රධානය කරන ලදී. ඔවුන්ගේ පවුලේ සමාජිකයන් සිටි කන්ඳ ගල බලන්නලාගේ කන්ද පසුව ගල බලන කන්ද විය.
පතහවල
විශාල දිය වලක් තිබූ නිසා මෙම ප්‍රදේශය පතහවල නම් විය. එහෙත් ගංවතුරෙන් හා පස සෝදා විත් එම වල ගොඩ වී සරුසාර කුඹුරු යායක් බවට පත්වී ඇත
පට්ටිය වත්ත
රජවාසලට පස් ගෝ රස සැපයූ ගව පට්ටිය සිටි ප්‍රදේශයයි.
වලව්වත්ත
රාජකීය පවුලට අයත් ප්‍රභූවරයෙකු සිටි භූමියයි. මෙම ඉඩම වට සීමාව දක්වන අගලක් හා ඇලද ඇති අතර මෙහි පදිංචිව ප්‍රභූවරයා කවරෙක්ද යන්න ඉතිරවම හදුන්වා දීමට නොහැකිය.

අනාරක්ෂිත වෙබ් අඩවි සුරක්ෂිත වීම…

අන්තර්ජාල භාවිතාව හා බැදෙන වැදගත්ම කාරනාවක් වන්නේ ඔබ මොබ චලනය වන දත්ත වල සුරක්ෂිත බවය. මේ පිලිබඳව ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වූ අවධානය මේ වන විට “HTTPS” රහිත ක්‍රෝම් බ්‍රවුසර භාවිතාවකදී ”Not Secure’ වැනි අනතුරු ඇගවීමක් ලබා දීම දක්වා පැමින ඇත. මෙම ආරක්ෂිත බව නොමිලේ ලබා දෙන ප්‍රමුකයෙකු වන Let’s Encrypt පවසන්නේ තමන් දැනට වෙබ් අඩවි මිලියන සියයකට වඩා ආරක්ෂිත කර ඇති බවය. ඔවුන් වැඩි දුරටත් අවධාරනය කරන්නේ පසුගිය මස පමනක් වෙබ් අඩවි මිලියන 24 ක් පමන ආරක්ෂිත කරන්නට කටයුතු කර ඇති බවය. ඔවුන් නිවේදනය කර සිටින්නේ දැනට වෙබ් අඩවි මිලියන 113ක් ආරක්ෂිත කර ඇති අතර 2018 අවසානය වන විට එම සංක්‍යාව මිලියන 150 ඉක්මවනු ඇති බවය.
හදාරන්නන් පවසන්නේ තවමත් බොහෝ වෙබ් අඩවි ප්‍රමානයක් නිසි ආරක්ෂිත බව (HTTPS) ලබා දෙන්නට කටයුතු නොකරන බවකි. චීනය මූලිකව ක්‍රියාත්මක වෙබ් අඩවි බොහෝ ප්‍රමානයක් ගැන පවසන ඔවුන් ප්‍රධන පෙලේ වෙබ් අඩවි අතරද බොහොමයක් වන බවට පැහැදිලි කරනවා. t.co, wikia.com, bbc.com, foxnews.com, dailymail.co.uk, roblox.com, sberbank.ru, speedtest.net, ladbible.com, ign.com, හා asos.com වැනි මේ සදහා උදාහරන ලෙසට පෙන්වා දෙනවා.ගූගල් ආයතනයද තම ප්‍රතිපල වලදී අනාරෂිත වෙබ් අඩවි පිලිබඳව අනතුරු ඇගවීමක් කරමින් සිටිනවා.
– Pubudu Siriwansa

2033 වන විට බ්‍රිතාන්‍යයේ සැමට Fiber සබඳතාවය.

Internet සබඳතාවය දෛනික ජීවිතය මත අත්‍යාවශ්‍ය කාරනවක් ලෙසට ස්ථාවර වෙමින් තිබෙන අතර ප්‍රමුක රටවල අවධානය එය වඩාත් විදිමත් මට්ටමකද ස්ථාවර කිරීම ඉලක්කයක් වෙමින් තිබේ. බ්‍රිත්‍යානය පවසන්නේ 2033 පමන වන විට එරට වැසියන් සැමට Fiber ආකාරයේ සබඳතාවයක් ලබා දෙන්නට කටයුතු කරමින් සිටින බවකි. ඔවුන් පැහැදිලි කරන්නේ 2033 වන විට Fiber to the Premises (FTTP) මට්ටමින් වන එම ඉලක්ක ගත සබඳතාවය දැනට එරට භාවිතා වෙමින් ඇත්තේ අඩු ප්‍රථිශතයක බවයි. හදාරන්නන් පවසන්නේ දැනටමත් Portugal හා Spain වැනි රටවල් තම රටවැසියන් අතර FTTP networks ගත කිරීම 89% හා 71% වැනි ඉහල ප්‍රථිශතයක පවතින බවකි. වඩාත් ප්‍රචලිත වෙමින් ඇති mobile internet වල මීලග යුගය වන 5G networks වෙතට බහුතර භාවිතාව ස්ථාවර වීම 2027 වන විට බලාපොරොත්තු වන බවටත් ඔවුන් පවසනවා.
– Pubudu Siriwansa

ප්‍රාග්ධන දේශපාලණය

ප්‍රාග්ධන දේශපාලණය එක් අතකින් සත්‍ය නිරුවත්වීමක් ලෙසටද වටහා ගත හැක. තොරතුරු හා සංනිවේදන තාක්ෂණය පුපුරවා හරින ලද සාම්ප්‍රධායික මිනිස් සංනිවේදන අවකාශය මෙතරම් විසිතුරු වන්නටද එය හේතුවක් වන්නට ඇත. පෙර දේශපාලණික යුග හා සැසදෙද්දී වඩාත් තීරනාත්මක ලෙසට එය ජීවිතයට මැදිහත් වෙමින් තිබේ. එයට හිස් දහසකි, දෙදහසකි ලෙසට එක් ප්‍රාග්ධන සමුච්චයක සැබෑ ක්‍රියාකාරීත්වය හඳුනා ගන්නට උත්සාහයේදීම පලමුවෙන්ම වැටහේ. තත්වයේ දරුනු කම සංකේතීයව මෙසේ කිව හැක. “බූවල්ලා” නිදහස්ව ඇත. සංස්කෘතිකව හෝ දේශපාලණිකව ඔහුගේ අඬු ප්‍රමානය, විහිදිය හැකි ප්‍රමානය පාලනය කිරීමේ හැකියාව එම සංස්ථාවෙතින් වේගයෙන් ගිලිහෙමින් ඇත. නැතිනම් එම සංස්ථාවල දුර්වලතාවයන් ඔහු අනුකම්පා විරහිත ලෙසට අත්පත් කර ගනිමින් සිටී. තවදුරටත් ඔහුට සැඟව සිටින්නට කිසිඳු කොන්දේසියක් කොතැනින්වත් නොපැනීමේ අනතුර මෙන්ම දමනය කර නොගත් අශිෂ්ට පෙර යුගවල ආභාශය සමග සැලකීමේදී සංකේතීයව යක්ෂයා දේවත්වය මත සිත්සේ රඟ දෙන්නට පටන් ගැනීමේ අනතුර අමතක නොකල යුතුය.
– Pubudu Siriwansa