Category Archives: History

සීතාවක රාජසිංහ රාජ්‍ය කාලය

සීතාවක යුගය ගැන වටිනා තොරතුරු ‍රැසක්ම ඇතුලත් ඉතිහාස ග්‍රන්තයකි. මනියම්ගම විහාරවාසී සිටිනාමළුවේ ධම්මපාල ස්වාමී වහන්සේ ක්‍රි.ව. 1599 පමන රචනා කරන ලද්දකි. පත්තිරු 20 කි. පත්තිරුවක ප්‍රමනය 18*2 කි. පි‍ටුවක පේලි 8 කි. පැහැදිලි කුඩා වටකුරු අත් අකුරු හුරුබුහුටි අතකින් ලියවී ඇත. ක්‍රි.ව. 1521 සිදුවූ විජයබා කොල්ලයේ සිට සීතාවක රාජසිංහ රජතුමාගේ මෑනියන් වූ බොතලගෙයි සුමනා දෙවියගේ මරනය සිදුවූ ක්‍රි.ව. 1596 දක්වා සීතාවක රාජධානියේ සිදුවූ සියළු වැදගත් සිද්දීන් හා අප්‍රකට තොරතුරු ‍රැසක් සීතාවක රාජසිංහ රාජ්‍ය කාලය නම් කෘතිය ඉදිරිපත් කරයි. සමහර අවස්ථාවල අලකේශ්වර යුද්ධය නම් කෘතියේ තොරතුරු හා සමානව ලියවී ඇතත් අලකේශ්වර යුද්ධයේ නැති වදගත් තොරතුරු ‍රැසක් සීතාවක රාජසිංහ රාජ්‍යකාලයේ දක්නට ඇත.කතුවරයා සීතාවක රජවාසල සමීප සම්බන්දතා තිබුනද අපක්ෂපාතී හා මධ්‍යස්ථව තොරතුරු ඉදිරිපත් කර ඇත.
මෙම කෘතිය රචනා කිරීමේ අරමුන ලෙස පෘතුගීසීන් හා ඔවුන්ට පක්ෂ පාතී පිරිස රටට ආගමට කරන විනාශය මතු පරපුරට පෙන්වා දෙන්නටත් සීතාවක රාජසිංහ රජතුමා බෞද්ධ විරෝධියෙකු, පීතෘ ඝාතකයෙකු, දුෂ්ට පාලකයෙකු ලෙසට ඇති චෝදනා අසත්‍ය බව දක්වන්න්නටත් රචනා කල බවය.
-පොත පත ඇසුරිනි.

සීතාවක යුගයේ අවසන් කාලය… (2)

ලංදේසීන් සීතාවක ප්‍රදේශය අත්පත් කරගෙන සීතාවක මලිගා භූමියේ සුරක්ෂිත බව අවබෝධ කරගත්හ. මුර අට්ටාල හතරක් සහිත විශාල බලකො‍ටුවක් ක්‍රි.ව. 1675 -1685 කාලයේ ඉදිකලහ. මෙම බල කො‍ටුවේ සේවය කල ස්වෙට්ෂර් නම් ජර්මන් ජාතික කූලී හේවායාගේ යුද්ධ වාර්ථාවේ එම සෙබලා තවත් සෙබළු පිරිසක් සමග මානියම්ගම රජමහ විහාරයට ගොස් චෛත්‍ය දෙකක් විනාශ කර ලෙන් විහාරයට පිදුරු ඔබා බිනිතැබූ ආකාරය ගැනත් විස්තර සඳහන්ය. මේ අනූව ලංදේසි යුගයේද මානියම්ගම රජමහා විහාරය විනාශ වන්නට ඇත. එහෙත් තුන්කෝරලයේ මුදුන් මල් කඩ වන් මානියම්ගම රජමහා විහාරයේ සංවර්ධනය වෙනු වෙන් කඳ උඩරට නායකයෝ ඉදිරිපත් වූහ. ශ්‍රී වීරපරාක්‍රම නරේද්‍රසිංහ හා ශ්‍රී විජය රාජසිංහ රජවරු විහාරය ප්‍රථිසංස්කරනය කර ඉඩකඩම් හා පූජා වස්තු පරිත්‍යාග කර ඇත.
මානියම්ගම රජමහා විහාරය අංග සම්පූර්න ප්‍රථිසංස්කරනය කර විශාල ආගමික ප්‍රබෝදයක් ඇතිකලේ කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජතුමාය. ගනේකුඹුර හා අනෙකුත් පූජාවස්තු පූජා කර දුරුතු පුන්‍යෝත්සවය හා රාජකීය කරල් පෙර හැර ආරම්භ කලේ එතුමාය. වැලිවිට සරනංකර සංඝරාජ නාහිමියන්ගේ උපදෙස් මත ප්‍රධාන ශිෂ්‍ය බුද්ධගුප්ත හිමියන් විහාරාධිපති තනතුරට පත්කර පියවරෙන් පියවර දියුනුව කරා මෙහෙය වන ලදී. බුද්ධගුප්ත හිමියන්ගෙන් පසු සුද්ස්සී, තිඹිරිපොල ධම්ම දස්සී , බෝලවලානේ සරනංකර හිමිවරු විහාරාධිපති ලෙසට විශාල කාර්යභාරයක් ඉ‍ටුකලහ.
පොත පත ඇසුරිනි.

සීතාවක යුගයේ අවසන් කාලය…

නෙක ආකාරගත් හැලහැප්පීම් වලින් බහුල වූ සීතාවක යුගය ක්‍රි.ව. 1592 වන විට අවසානය බව සටහන් වන්නේ සීතාවක රාජසිංහ රජුගේ අභාවයත් සමගය. අස්ථාවර වූ සීතාවක සිහසුන වෙනු වෙන් පැවති බල අරගලය නිසා තවත් දුර්වල විය. පෘතිගීසීන් සමග එකතු වූ අරිට්ඨකීවෙන්ඩු පෙරුමාල් ක්‍රි.ව. 1595 දී කෝට්ටේ හමුදා සමග පැමින සීතාවක යටත් කරගෙන වස්තු, දේපල සොයා නගරය කොල්ලකා ඉන්පසු ගිනි තැබූහ. රජමාලිගය, බිසෝමාලිගාවත් පරිවාරමන්දිර ආදියෙන් දෙව්පුරය සේ අලංකාර සීතාවක පුරය විනාශකර දැමූහ.
ෆරියායි සෞසා නම් යුද්ධ නිලධාරියා පවසන්නේ ක්‍රි.ව. 1619 වන විට මහාර්ඝ මාලිගාවල හෝ නිත්‍යා දෘෂ්ටික සිද්ධස්ථාන වල සැබැවින්ම ගලක් මත ගලක් ඉතිරි නොකල බවයි. තවකෙකු දක්වනුයේ ඒ මහා නගරයේ පැවතියේ එක්ම එක අටල්ලක් බවයි. මේ අනුව සීතාවකට කඩා වැදුනු පෘතුගීසී හමුදා මාලිගා සංකීර්නය පමනක් නොව මානියම්ගම රජමහා විහාරයද විනාශ කල බව සිතිය හැකිය. සීතාවක යුගයේ මානියම්ගම රජමහ විහාරයේ වැඩ සිටි කොටකේදෙනියේ දම්මරංසි, සිටිනා මළුවේ සෝභිත, සිටිනා මළුවේ ධම්මපාල යන හිමිවරු ආරක්ෂාව පතා කන්ද උඩරටට පලා යන්නට ඇත.
– පොත පත ඇසුරෙනි.

නිසි අවධානයට ලක් නොවූ පුරවරය “සීතාවක රාජධානිය”

අවිස්සවේල්ල සීතාවක ඉතිහාසය සොයා බලන්නන් අතර ඉමහත්ම අවධානය ලබ ගන්නා ස්ථානයක් වන්නේ ඓතිහසික මානියන්ගම රජ මහා විහාරයයි. සිතාවක රජධානියක් ලෙසට ස්ථාපනය වන්නටද වැදගත්ම සාධකයක් වන්නට ඇතැයි ලෙසට සැලකෙන එම පූජා භූමිය සීතාවක රාජධානී යුගයෙන්ද ඔබ්බට විහිදෙන්නෙකි. වලගම්බා රජතුමන් තම සතුරු සේනාවන්ට එරෙහිව සංවිධනය වන්නට වූ කාලයේ සැඟව සිටි ස්ථානයක් ලෙසට සැලකෙන මෙහි ඉන් අනතුරුව තම නැවත රාජාභිශේකයෙන් පසුව මෙහි පුදබිමක් ලෙසට නැංවූ බවත් පසුව මහනුවර සමයේදී වඩාත් ක්‍රමවත්කර දැනට පවතින පුරාන විහාරස්ථානය කල බවටත් සැලකේ. මෙහි එන එක් පුරාවෘතයකට අනූව රාජසිංහ රජතුමන් මෙන්ම මයාදුන්නේ රජතුමන්ගේද ගෞරවාදරයට පත්වූ මෙහි එකල විසූ ප්‍රධාන ස්වාමීන්වහන්සේ මෙම නරවිරුවන් දෙදෙනාගේම වේලපත්කඩ සකසන්නට දායක වීම හා ගුප්ත ශාස්ත්‍රයේ මනා නිපුනත්වයට පත්ව සිටීම එයට ප්‍රධාන සාධයකයක් වන්නට ඇති බවට විස්වාස කෙරේ.
නොකඩවා පවත්වා ගෙන එනු ලබන මානියම්ගම කරල් පෙරහැර මේ වන විට 200 වාරයද ඉක්මවා පැවැත්වෙන අතර ලංකවේ පැවැත්වෙන එකම කරල් පෙරහැර බවටද කියැවේ. විහාරස්ථානය පි‍ටු පසින් දිවෙන කඳුයාය ප්‍රධාන මුදුනත් තුනකින් නම් වන අතර රජදවස සිටම ඒවා අශ්‍රිතව පැවතෙන ජනංප්‍රවාදද රාශියකි.ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයටද නෑකම් කියන “බෙලිලෙනක්” පිලිබඳවද මෙම කඳු වැටිය ආශ්‍රිතව කියැවෙන අතර පොලොන්නරු, අනුරාධපුර යුග වලදී රචිත ග්‍රන්ථවලද මෙම සරුසාර භූමි භාගය පසුකරමින් රටේ අන් දෙසට ගිය පිරිස් විසින් දු‍ටු සංශ්‍රීක බව විස්තර කර තිබේ.
සීතාවක ඉතිහාසය ගැන හදාරන්නන් හා උනන්දුවක් දක්වනන් අතර කථා බහේදී නිතරම පැවසෙන කරුනක් වන්නේ ඉතාම අවාසනාවන්ත ලෙසට මෙම කාලපරිච්චේදය පිලිබඳව කරුබු සොයා බැලීම් , ගවේශනයන් ඉතාම අවම මට්ටමක වන බවයි. බොහෝ ඓතිහාසික ස්ථාන අනාරක්ෂිතව පවතින බවක් පැවසෙන අතර කැනීම් වැනි කටයුතු අවම මට්ටමක වන බව ඔවුන්ගේ අදහසයි. ලක් ඉතිහාසයේ තීරනත්මක සටහනක් තැබූ සීතාවක රාජ්‍ය සමය ආශ්‍රිත තොරතුරු පිලිබඳව මීටවඩා වැඩි අවධානයක් යොමු වේවායි ප්‍රාර්ථනා කරමු.
www.avissawella.com

උක්වත්ත වසම නාමය සෑදුන ආකාරය

ඉංග්‍රිසී පාලනය යටතේ අවිස්සාවේල්ල ප්‍රදේශයේ රබර් හා තේ වගාව අරඹන ලදී. එම වැවිලි බෝග ප්‍රවාහනය සඳහා 1905 දී අවිස්සාවේල්ල දක්වා දුම්රිය මාර්ග ඉදි විය. 1908 දී රත්නපුර දක්වා එය දීර්ඝ විය. මුඩුබිම් පනත යටතේ දේශීය ජනයාගෙන් රජයට පවරා ගත් රතු පස් සහිත උස් ඉඩම්වල තේ හා රබර් වගාව ආරම්භ වුණු අතර පහත් බිම් තීරයන් නිරතුරුවම ජල ගැලීම්වලට ලක් විය. අවිස්සාවේල්ල නගරය ආශ්‍රිත උස් බිමි රබර් හා තේ වැවිලිවලට සමාගම් යටතේ යොමු විය.
අවිස්සාවේල්ල දුම්රිය පොළට බටහිරින් හා දකුණින් කැළණි ගඟ දක්වා වු පහත් බිම් තීරය සියලු පසින් යුතු සරුසාර බිමක් විය. එවකට ලංකාවට පැමිණි සිටි වැවිලිකරුවන් අතර උක් වගාව ගැන දැන සිටි විදේශිකයන් සතු අක්කර 100 ක පමණ බිම් තීරයේ උක් වගාව ආරම්භ කර ඇත. උක් දඬු ඇඹරීමේ කර්මාන්ත ශාලාවක් ද එහි ආරම්භ කර ඇත. කිතුල් පැණි හා කිතුල් හකුරු පමණක් දැන සිටි ලාංකීකයන්ට මෙය අළුත් අත්දැකීමක් විය.
වසර 20 පමණ ඉතා සාර්ථකව සිදු කළ සීනී කර්මාන්ත ශාලාවේ සේවක වැටුප් පිළිබඳ ගැටළුවක් මතුවීම නිසා අර්බුදයක් මතු විය. උක් වගාව ආශ්‍රිත සර්පයින් විශාල ලෙස ගැවසීම සිදු විය. මෙහි දී යන්ත්‍ර ක්‍රියාකරන පිරිස් පාලකයන් සමඟ උරණ වී උක් දඬු සමඟ සර්පයින් ඒ තුළට දෑමීමෙන් සීනීවලට සර්ප විෂ ඇතුළු වී ඇති බව ප්‍රචාරයක් යවන ලදී.
අවසානයේ ඉහළ පාලකයින් මේ පිළිබඳ මැදිහත් වී ඇඹරුම් යන්ත්‍ර පරීක්ෂාවේ දී සර්පයින් දමා සීනී වලට විෂ ඇතුළත් වීමට කටයුතු කර ඇති බව සොයා ගන්නා ලදී. ඒ අනුව රජය මඟින් සීනී කම්හල වසා දමන ලදී. එහි යන්ත්‍ර සූත්‍ර පසු කාලයේදී හොනිටන් පෙදෙසේ පැවති බවද වාර්තා විය. මේ අනුව ලංකාවේ ඇරඹු ප්‍රථම උක් සීනී කම්හල අභාවයට පත් වූ අතර එම උක් වගා ප්‍රදේශය අද උක්වත්ත නමින් හඳුන්වනු ලබන බවද කියැවේ.

කන්ද උඩරට බල ප්‍රදේශයට අයත්ව තිබුනු කඩ ඉම පසුකර ඉංග්‍රීසීන්ගේ පිලිසරන පතා අවිස්සාවේල්ලට පැමිනුනි.

ඇහැලේපොල ඉංග්‍රීසීන්ට එක් වෙයි. ඇහැලේ පොල සබරගමුවේ සිටින අවධියේදී ඉංග්‍රීසීන් සමග රහස් සසුන් පත් ගනු දෙනු කලේ එක්නැලිගොඩ මොහොට්ටාලගේ මාර්ගයෙනි. ඊට අමතරව දැනට රටේ මතුවෙමින් පවතින රාජය විරෝධී කැරළි වර්ධනය කිරීමට ඉංග්‍රීසී ආන්ඩුවේ සහයෝගය ලබා දෙන මෙන්ද ඔහු ජෝන් ඩොයිල්ගෙන් අයැදීය.
එම ඉල්ලීම ගැන සලකා බැලූ දුරදක්නා නුවනින් හෙබි ඩොයිලි මහ අධිකාරමගෙන් විමසා සිටියේ එසේ කලහොත් මහණුවර ජීවත්ව සිටින මහ අධිකාරම ගේ පවුල මුලුමනින්ම අත හැර දැමීමට හැකිදැයි යන්නයි. ඩොයිලි එසේ විමසුවේ ඔහුගේ අබුදරුවන්ට කිසියම් විපතක් වෙනු ඇතැයි යන්න සැලකිල්ලට ගනිමිනි. එහෙත් මහ අධිකරම එම වැදගත් ප්‍රෂ්නයට කිසිත් සැලකිල්ලක් නොදැක්වීය.
ඒ සමග රජුට එරෙහිව දරුනු කැ‍රැල්ලක් සබරගමු ප්‍රදේශය පුරා පැතිර ගියේය. පිලිමතලව්වේගේ අභාවයෙන් පසු රජු මදක් හෝ සිතට සහනයක් ලැබී තිබුනු නමුදු ඇහැලේ පොල මහ අධිකාරම නිසා නැවතත් තමා අදුරු අගාදයකට ඇද වැටෙන්නට යන වග රජුට වැටහින. ඔහතු කැරලි කරුවනුත් අත්වඩංගුවට ගෙන වහාම මනුවර ගෙන ඒමේ වගකීම පැවරුනේ මොල්ලිගොඩටය.
කලදු‍ටු කල වල ඉහ ගැනීමේ අවස්ථාවේ උදා කරගත් මොල්ලිගොඩ අධිකාරම විසින් සතර කෝරලයෙන් සේනාවක් ගෙන ගොස් ඉතා දරුනු අන්දමින් එම කැ‍රැල්ල මැඬ පැවත්වා කැරළි නායකයින් මහනුවරට ගෙන එන ලදී මේ අසරන වූ ඇහැලේපොල තම පනනල ‍රැක ගැනීමේ අදිටනින් ක්‍රි.ව. 1814 සැප්තැම්බර මස 24 වන දින කන්ද උඩරට බල ප්‍රදේශයට අයත්ව තිබුනු කඩ ඉම පසුකර ඉංග්‍රීසීන්ගේ පිලිසරන පතා අවිස්සාවේල්ලට පැමිනුනි. ජෝන්ඩොයිලි ඔහුමහත් හරසරින් පිලිගත්තේය. එහිදී ඔවූහු උඩරට රාජ්‍යයේ පවතින දේශපාලන තත්වය පිලිබඳව දෙපැයක් පමන සාකච්චා කලහ.
-පොත පත ඇසුරිනි

දෝන කැතරිනා

උඩරට පාලනය කල කරලියැද්දේ බංඩාරගේ දියනිය, ඇය රාජසිංහ රජු කන්ඳ උඩරට රාජධනිය ආක්‍රමනය කල අවස්ථාවේ තම පියා සමග තිරිකුනා මලයට පැමිනියහ. එතැනින් ඇයත් තම පියාත් ගෝවේ පෘතුගීසීන්ගේ ‍රැක වරනය පතා ඉන්දියාවට ගියහ. එහිදී ක්‍රිස්තියානි ආගම පිලිගත් ඇය කුල කාන්තාවක් වශයෙන් සැදී වැඩී පසුව දෝනකැතරිනා යන නමින් ප්‍රසිද්ධ විය. ඒ නම පෘතුගාලයේ ‍රැජිනගෙ නමයි. මීට කලින්ද පෘතුගීසීහු කන්ද උඩරට තමන්ට අවනත වූ පාලකයෙක් රජකරවීමට ප්‍රයත්නයක් ගත්හ. ඒ මෙසේය. කරලියැද්දේ බංඩාරට ඥාති පුත්‍රයෙකු වූ යමසිංහ බන්ඩාර මේ සදහා ඔවූහු තොරා ගත්හ. යම සිංහ බංඩාර ක්‍රිතියානිය වැලඳ ගෙන දොන් පිලිප් වශයෙන් හැඳින් වින. ඔහුද ගෝවේ පෘතුගීසීන් යටතේ සිටි කෙනෙකි. මේ තැනත්තා පෘතුගීසීන් විසින් සිංහල බටයන්ද කැටිව කන්ඳ උඩරට පාලනය කල නමුත් වැඩි කලක් යන්නට ප්‍රතම ඔහු මියගියේය. මේ අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගත් ඔහුගේම ආරක්ශක භටයෙකු වශයෙන් සිටි කොනොප්පු බංඩාර නැමති සිංහල වීර පුරුෂයෙක් පසුව කන්ද උඩරට බලය අල්ලාගෙන විමලධර්ම සූරිය නමින් රජ විය. බලපොරොත්තු නොවූ මේ සිද්ධියෙන් බලවත් කෝපයට පත් පෘතුගීසීහු ඔහු “කන්ද උඩරට ද්‍රෝහියා” වශයෙන් හැඳින් වූහ.
මේ “කන්ඳ උඩරට ද්‍රෝහියා” හෙවත් කොනප්පු බංඩාර ලංකා ඉතිහාසයේ වීරයින් අතර ගෞරවනීය තැනක් හිමිකරගත් අද්භූත පුද්ගලයෙකි. ඔහු කරලියැද්දේ බංඩාරගේ හිතවත්ම වීර පුරුෂයෙක් විය. රාජසිංහ රජු සමගද සටන් වැදුන වීර පුරුෂයෙකි. එහෙත් පසුව ඔහුද කරලියැද්දේ බංඩාරයන් සමග ගෝවේ නුවර ගොස් පෘතුගීසීන් සමග කලක් ජීවත් විය. එහිදී ඔහු යුධ ශිල්පය හොඳින් ඉගන ගති. හැඩි දැඩි දේහයකින් යුතු වූ නිසා ශරීර ශක්තියෙන්ද අසම සම විය. වරෙක් අති දක්ෂ පෘතුගීසි විරුවෙක් සමග ද්වන්ද සටනකින් ජය ගෙන පෘතුගීසීන් ගේ ගෞරවයට භාජනය වී “දොන් ජෝන් ඔෆ් ඔසිට්‍රියා” යන නම්බුනාමය ද ලබ සිටියේය.
-පොත පත ඇසුරිනි

මෙසේ සිංහල රජවංශයේ තවත් මිණිපහනක් නිවී ගියේය

රාජසිංහ රජතුමා පසුබැස්ම පෘතුගීසීන් ලැබූ විශාල ජයංග්‍රහනයකි. තාන්ගේ භට පිරිස් සිය ගනනක් මිය ගියත් ඔවූහු කනගා‍ටුවට පත් නොවී උත්සව පැවැත්වූහ. රාජසිංහ රජු කොළඹ කො‍ටුව ආක්‍රමනය කරන අවස්ථාවෙන් ප්‍රයෝජන ගැනීම පිනිස කන්ද උඩරට පාලකයා සීතාවක රාජධානිය නැවතත් ආක්‍රමනය කලේය. කොළඹ කො‍ටුව අත හැර සිය හමුදා නැවත ත් සීතවකට යැවීමට මේ නිසා රජතුමාට සිදුවිය. මේ අවස්ථාවේ කන්ද උඩරට පාලකයා තම භට පිරිස් ආපසු කැඳව අගත්තේය. මේභාරදූර අවස්ථාවේදී මෙසේ සීතාවක ආක්‍රමනය කිරීමට කඳ උඩරට පාලකයා පෙලබුනේ පෘතුගීසීන්ගේ ඉල්ලීම උඩ දැයි පැහැදිලි නැත. රාජසිංහ රජතුමාගේ භට පිරිස හා මුදලි වරුන්ද මේ වන විට මහත් වෙහෙසට පත්ව සිටියහ. තම පියාගේ කාලයේ සිට එනම් කුඩා කුමාර කල සිටම ප්ර්තුගීසීන් පරාජය කිරීමට තිබූ බලාපොරොත්තු මේ අන්දමින් ව්‍යාර්ථ වී ගියේය. ටික දිනක් මහන්සි හැර කඳ උඩරට පාලක කරලියැද්දේගේ භාටයින් සමග සටන් කොට ඔවුන් මහා පරාජයකට පත්කර දමා කරලියැද්දේ බණ්ඩාරයන්ද බලයෙන් පලවා හැර නැවත ත් සීතාවක ආපසු එන ගමනේදී රජතුමාගේ පාපතුලෙහි උණ පතුරක් ඇනුන බව කියවේ. මෙම උණ ක‍ටුව රජතුමා මැරීම සදහාම කරන ලද උපංක්‍රමයක ප්‍රථිපලයක්ද යන්න පිලිබඳ ඉස්තිර නිගමනයක් නැත. එහෙත් එයට ප්‍රථිකාර කිරීම රජු විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලදී රජතුමා සීතාවකට ගෙන ඒම සදහා විශේෂ අඟුලක් රාජපුරුෂයින් විසින් යොද අගැනින. කැළණි ගඟ දිගේම මේ රාජකීය යානය ගඟ පහලට පැමිනියහ. රජතුමා දුර්මුඛව බර සිතුවිල්ලකට පත්ව සිටියේය. කිසිවෙකු සමග කථා නොකලේය. කැළණි නඳිය දිගේ පැමිනි අඟුල සීතාවක ගඟට පිවිසියේය. එහෙත් සීතාවක තම මාලිගයට පැමිනීමට ප්‍රථම එතුමා අභාවප්‍රාප්ත විය. අධික ලේ ගැලීම නිසා මෙය සිදුවූ බව කියැවේ. එතුමා අන්තිම හුස්ම හෙලීමට ප්‍රථම අන්තිම වචන තම ආරක්ෂකයින් වෙත පැවසූ බව කියැවේ. “මගේ පින් ගෙවී ගොස් අවසානය” යනුවෙනි.මෙසේ සිංහල රජවංශයේ තවත් මිණිපහනක් නිවී ගියේය. එහෙත් එතුමාගේ නම සිංහල පවතින තාක් අමරණිය වේ.එතුමා දේවත්වයෙන් අදත් ගැමියන් විසින් ගනේගොඩ දෙවියන් වශයෙන් සිහිපත් කරනු ලැබේ.
-පොත පත ඇසුරිනි

ඔහුට අවශ්‍ය වුයේ හැකිතාක් වස්තුව එකතු කොට ආපසු පසු බැසීමටය..

සීතාවක ගග අසබඩ ගොඩ නගා තිබූ සීතාවක රාජධානිය කාලයේ හැටියට විශාල රාජධනියක් විය. සීතාවක ගඟත්, ගැටහැත්තේ ඇලත් අතර රාජමලිගය පිහිටා තිබුනි. මෙම මාලිගයට ගොඩ වීම සදහා විශාල පඩිපෙලක් පිහිටා තිබුනි. මලිගයේ හතර පැත්තෙන්ම දොර‍ටු පිහිටා තිබුනි. සතුරු ආක්‍රමන වැලක්වීම පිනිස පවුරක්ද ඇත. සීතාවක ගග තරනය කර මාලිගයට එලවරම පිවිසීමට අපහසු නිසා ගඟ පිහිටීම ස්වභාවික ආරක්ෂාවක් විය. මාලිගය අසලින්ම “බැ‍රැන්ඩි” කෝවිල පිහිටා තිබුනි. මෙම භෛරව කෝවිල ඉතාමත් අලංකාර සිත්ගත් සිද්ධස්ථානයකි. අලංකාර කැටයම් වලින් හෙබි කුළුනු කනු මෙන්ම දොරජනෙල් මෙහි පිහිටියේය. නොයෙක් ලෝහ වර්ගී වලින් සැදුම්ලත් දේව පිලිම සිය ගනනකි. භෛරව දෙවියා නිධාන ආරක්ෂා කරන දෙවියෙකි. මේ නිසාම දෙවොලතුල මහත් ධනස්කඳයක් ඇතැයි නොරෙඤ්ඤෝගේ විස්වාසයයි. සීතාවක මාලිගය සහ දෙවොල මිඳ දමමින් සැගවුනු ඉසුරු සෙවීමට ප්‍රථිරාජවරයා වහාම යුහුසුළු විය.
ඔහුට අවශ්‍ය වුයේ හැකිතාක් වස්තුව එකතු කොට ආපසු නොපමාව කෝට්ටේ වෙත පසු බැසීමටය. මේ මංකොල්ලයෙන් පසු කෝට්ටේ වෙත පැමිනි මේ සාහසිකයා තමාගේ තත්වයද අමතක කරමින් සාමාන්‍ය වැසියන් පැලැඳ සිටි හවඩි, කූරු, කරාබු, මාල, සුර , දරුවන් කරේ ශමා සිටි පංචායුධ මාල පවා උදුරා ගැනීමට පෘතුගීසී හමුදා භටයිනට අවසර දුනි. මේ සාහසික ක්‍රියාව වීදීය බංඩාර විසින් තරයේ හෙලා දකින් ලදී. මෙ අසමග පෘතුගීසීන් සහ ඔවුන්ට ගැතිකම් කල සිංහල නිලධාරීන් ගෙන් තමාට පහර එල්ල්වේයැයි සිතූ වීදීය බංඩාර තම සගයන් සමග රජවාසල හැරදමා පලා ගියහ. මින් පසු පෘතුගීසීන්ගේ ගැත්තෙකු වන සෙම්බප් පෙරුමාල්, දර්මපාල කුමාරයාගේ ආරක්ෂකයා වශයෙන් පත්කරන ලදී. පසුව සෙම්බප් පෙරුමාල්ගෙන් විශාල වන්දියක් ඉල්ලා ඔහු ප්‍රාන ඇපකරුවෙකු වශයෙන් ප්‍රථිරාජයා විසින් තබා ගන්නා ලදී. මෙයින් කොටසක් දුන් පෙරුමාල් අන්තිමේදී තම කරේ තිබූ රන් මාලය ප්‍රථිරාජවරයාට දී බෙරුනේය.තවත් එකතුකර ගැනීමට දෙයක් නැති නිසා මේ දූෂිත ප්‍රථිරාජ තෙම ඉන්දියාව බලා මින් පසු පිටත් විය. ඔහුගේ පිටත් වීමෙන් පසු වීදීය බංඩාර කෝට්ටේ වෙත ආපසු පැමින තම බලය ස්ථාවර තත්වයට නැවත පත්කර ගත්තේය. මාලිගයේ නවතා සිටි පෘතුගීසීන් මරාදමා කෝට්ටේ රාජධානිය තුල සිටි මිෂනරිවරුන්ද පන්නා දමන ලදී. ක්‍රිස්තියානිය පැතිරවීමද ඔහු විසින් තහනම් කරන ලදී. මෙතෙක් පෘතුගීසීන් සහ රාජමාලිගාව අතර තිබූ හොඳ හිත මේ නිසා නැති විය. නොරොඤ්ඤාගේ පහත්ක්‍රියා කලාපය පසුව පෘතුගාලයේ රජුගේ විවේචනයට පවා ලක්වූ බව සඳහන් වේ.
– පොත පත ඇසුරෙනි

නොරොඤ්ක්ඤා වයිස් රෝයි වරයා….

ධර්මපාල කුමාරයා බුවනෙකබාහුගෙන් පසු කෝට්ටේ රජ කමට පත්විය. වීදියේ බංඩාර ඔහුගේ කුසා කාලය ඉක්ම යන තුරු රාජ්‍ය ආරක්ෂකයා වශයෙන් පත්විනි. මේ සිදුවීමෙන් පසු නොරොඤ්ක්ඤා වයිස් රෝයි වරයා පෘතිගීසී සේනාංකයක්ද සමග නැවත ත් කොළඹට පැමිනියේය. මේ තරම් විශාල නැව් සමූහයක් කොලොම්තොටට පැමිනීම කාගේත් විමසිල්ලට හේතු විය. කොළඹට පැමිනි ඔහු වහාම කෝට්ටේ රජවාසල වෙත ගියේය. මාලිගයේ සිටි සෑම රාජ පුරුෂයෙක්ම ඔහු විසින් අත්වඩංගුවට ගන්නා ලදී. ඔහුට අවශ්‍යවූවේ බුවනෙකබාහුගේ වස්තුව සඟවා තිබූ ස්ථානය දැනගැනීමටය. මේ සදහා සිරභාරයට ගත් අයට සියලු වද හිංසා පමුනුවන ලදී. මේ සැහීමකට පත් නොවූ මේ සාහසිකයා විසින් රජමාලිගයෙහි තිබුනු සියලුම භාණ්ඩ එලියට ඇද දමන ලදී. තමාට වටීනා යැයි සිතූ සියල්ල ඔහු ගත්තේය. රජතුමාගේ පිත්තල පඩික්කමද නොරොඤ්ඤාගේ කොල්ල කන ලද වස්තුවට එකතු විය. මින් පසු මායාදුන්නේටද පාඩම් ඉගැන්වීම සදහා බට පිරිසක් සමග ඔහු සීතාවක දෙසට ගමන් ගත්හ. මෙය දු‍ටු මායාදුන්නේ කදුරට ප්‍රදේශයට පසු බැස්සේය. මෙසේ පසුබැස ගත් මායාදුන්නේ පෘතුගීසී වයිස්-රෝයි වරයා වෙතට ලිපියක්ද මාලිගයේ තබා ගියේය. එහි මෙසේ සදහන් විය.
” විශාල පෘතුගීසී සේනාවක් හා සිංහලයින්ට එකට ජීවත්වීමට සීතාවක රාජධානිය ඉඩ මද බැවින් අපි කඳ උඩරටට යන්නෙමු. ඔබට වස්තුව අවශ්‍ය නම් එය ප්‍රධානය කිරීමට මා සොයා කන්ද උඩරටට එන්න. ඔබට සැහෙන වස්තුවක් මම පිලියෙල කර තබමි.”
– පොත පත ඇසුරෙනි